Báo động nguy cơ đột quỵ ở nhóm người 30-40 tuổi

Trong lúc đang làm việc tại nhà, chị N.T.H (36 tuổi, TPHCM) bất ngờ ngã quỵ với các biểu hiện méo miệng, lệch mặt, yếu nửa người bên trái. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, người nhà đã nhanh chóng đưa chị đi cấp cứu.

Tại bệnh viện, các bác sĩ xác định chị H. bị đột quỵ não cấp. Do được đưa đến trong thời gian vàng, bệnh nhân kịp thời được chỉ định điều trị tiêu sợi huyết, phương pháp giúp làm tan cục máu đông gây tắc mạch, tái thông dòng chảy, cứu mô não, qua đó giảm nguy cơ tử vong và hạn chế di chứng. Phương pháp này chỉ hiệu quả khi được thực hiện trong “cửa sổ vàng”, thường từ 3 đến 4,5 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng.

Hiện tại, sức khỏe chị H. đã dần ổn định. Trao đổi với bác sĩ, bệnh nhân cho biết làm nghề kế toán, thường xuyên mang việc về nhà và làm việc đến khuya. Trước đó vài ngày, chị liên tục mệt mỏi, đau nửa đầu nhưng chủ quan cho rằng chỉ là biểu hiện thông thường nên không đi khám.

Theo BSCKII Nguyễn Thị Phương Nga - Trưởng khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM), đột quỵ hiện không còn là bệnh của riêng người cao tuổi mà đang có xu hướng gia tăng ở người trẻ.

“Khoảng 1/3 số ca đột quỵ xảy ra ở người dưới 70 tuổi, thậm chí nhiều trường hợp chỉ từ 30-40 tuổi. Ngay cả khi sống sót, người bệnh thường phải đối mặt với di chứng về vận động, ngôn ngữ, trí nhớ; khoảng 70% không thể trở lại làm việc bình thường, tạo gánh nặng lớn cho gia đình và xã hội”, BS Nga cho biết.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ ra, đột quỵ liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát như tăng huyết áp, thừa cân, béo phì, đái tháo đường, hút thuốc lá, tăng cholesterol máu, lạm dụng rượu bia, ít vận động, chế độ ăn nhiều muối, ít rau quả, ô nhiễm môi trường, stress kéo dài và mất ngủ.

“90% trường hợp đột quỵ có ít nhất một yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát và khoảng 80% hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu quản lý tốt các yếu tố này”, BS Nga nhấn mạnh.

Nhiều người cho rằng thời tiết lạnh hoặc thay đổi đột ngột là nguyên nhân gây đột quỵ. Tuy nhiên, theo BS Nga, thời tiết chỉ đóng vai trò kích hoạt, còn căn nguyên vẫn là các yếu tố nguy cơ đã tích tụ từ trước. Trời lạnh khiến mạch máu co lại, huyết áp tăng, dễ dẫn đến vỡ mạch hoặc thiếu máu não; trong khi thời tiết nóng làm cơ thể mất nước, máu cô đặc, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh nền tim mạch hoặc tăng huyết áp.

Về quan niệm tắm khuya gây đột quỵ, BS Nga cho biết tắm khuya không trực tiếp gây đột quỵ, mà nguy cơ xuất phát từ sự thay đổi nhiệt độ cơ thể đột ngột. Những thói quen nguy hiểm gồm: tắm nước lạnh khi cơ thể đang nóng, tắm trong phòng gió lùa, tắm xong ra ngay môi trường lạnh, hoặc “tắm nước lạnh cho tỉnh người”.

“Sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột có thể làm mạch máu co thắt mạnh, huyết áp tăng vọt, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhất là ở người có bệnh nền”, BS Nga cảnh báo.

Để tắm an toàn, bác sĩ khuyến cáo nên tắm nước ấm, tắm nhanh trong phòng kín gió, lau khô người và mặc ấm ngay sau khi tắm. Nếu buộc phải tắm khuya, nên sử dụng nước ấm khoảng 35-38°C, tắm nhanh, giữ ấm cơ thể. Đặc biệt, người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp tuyệt đối không tắm nước lạnh và cần tránh rượu bia.