Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Ukraine đang bước vào giai đoạn phục hồi và chuyển đổi với nhiều cơ hội mới. Không chỉ dừng lại ở thương mại, hai nước đang hướng tới những hình thức hợp tác sâu rộng hơn, bao gồm: đầu tư, sản xuất và tham gia chuỗi cung ứng khu vực. Xung quanh nội dung này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với Đại sứ Việt Nam tại Ukraine Phạm Hải.
Đại sứ Việt Nam tại Ukraine Phạm Hải (trái ảnh) trình Quốc thư lên Tổng thống Volodymir Zelensky. Ảnh: Quang Hòa
Tăng hiện diện hàng Việt Nam tại chuỗi phân phối Ukraine
- Đại sứ đánh giá như thế nào về tình hình thương mại giữa Việt Nam và Ukraine hiện nay? Đâu là những lĩnh vực tiềm năng để hai bên có thể thúc đẩy hợp tác trong thời gian tới?
Đại sứ Việt Nam tại Ukraine Phạm Hải: Trong những năm gần đây, thương mại song phương giữa Việt Nam và Ukraine ghi nhận xu hướng phục hồi rõ rệt. Năm 2023, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 592 triệu USD; năm 2024 tăng lên 856 triệu USD và đến năm 2025 đã vượt mốc 1 tỷ USD, đạt khoảng 1,162 tỷ USD.
Đây không chỉ là sự phục hồi về quy mô, mà còn phản ánh xu hướng mở rộng thực chất của hợp tác kinh tế giữa hai nước. Với đà tăng trưởng hiện nay, chúng tôi tin tưởng rằng kim ngạch thương mại song phương sẽ tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
Về các lĩnh vực tiềm năng, còn nhiều dư địa, theo tôi đó là nông nghiệp - chế biến thực phẩm, năng lượng, sản xuất công nghiệp, logistics và công nghiệp nhẹ.
Đặc biệt, Việt Nam có lợi thế về dân số trẻ, lực lượng lao động dồi dào, có kỹ năng và khả năng thích ứng nhanh với các ngành sản xuất hiện đại. Trong khi đó, Ukraine có thế mạnh về tài nguyên, nền tảng công nghiệp cơ bản và nhu cầu tái thiết rất lớn.
Sự kết hợp giữa hai nền kinh tế mang tính bổ trợ này có thể tạo ra các chuỗi giá trị mới, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất và chế biến, không chỉ phục vụ thị trường nội địa Ukraine mà còn hướng tới xuất khẩu sang châu Âu. Ukraine có thể trở thành một trung tâm sản xuất quan trọng của doanh nghiệp Việt Nam tại khu vực Đông Âu, đặc biệt trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc mạnh mẽ. Chưa kể, Việt Nam có lợi thế trong việc cung cấp các sản phẩm như cà phê, thủy sản, gạo, gia vị, cũng như các sản phẩm công nghiệp nhẹ như dệt may và giày dép.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có tiềm năng mở rộng xuất khẩu các sản phẩm phục vụ quá trình tái thiết tại Ukraine, bao gồm vật liệu nhựa, vật liệu xây dựng, hàng tiêu dùng thiết yếu và các sản phẩm công nghiệp nhẹ. Việc mở rộng sang các nhóm hàng này không chỉ góp phần đáp ứng nhu cầu phục hồi kinh tế - xã hội của Ukraine, mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và các dự án tái thiết trong thời gian tới.
Hàng hóa Việt Nam được bán tại hệ thống siêu thị Goodwine của Ukraine.
Một hướng đi quan trọng là tăng cường hợp tác với các hệ thống bán lẻ hiện đại như Silpo, Novus và Auchan, nhằm đưa hàng hóa đến trực tiếp người tiêu dùng và xây dựng sự hiện diện bền vững trên thị trường Ukraine.
Việc triển khai các chương trình như “Tuần hàng Việt Nam” tại các hệ thống bán lẻ lớn không chỉ mang ý nghĩa quảng bá, mà còn là bước đi chiến lược để từng bước đưa hàng Việt Nam tham gia sâu vào hệ thống phân phối hiện đại tại Ukraine.
- Vậy kinh nghiệm xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) có ý nghĩa như thế nào đối với việc mở rộng xuất khẩu của Việt Nam sang Ukraine?
Đại sứ Việt Nam tại Ukraine Phạm Hải: Liên minh châu Âu hiện là một trong những đối tác thương mại quan trọng hàng đầu của Việt Nam, không chỉ về quy mô mà còn về tiêu chuẩn và mức độ hội nhập. Kể từ khi EVFTA có hiệu lực, xuất khẩu của Việt Nam sang EU duy trì đà tăng trưởng ổn định, đặc biệt ở các nhóm hàng như điện tử, dệt may, giày dép và nông sản.
Quan trọng hơn, quá trình thâm nhập và đứng vững tại thị trường EU đã giúp doanh nghiệp Việt Nam tích lũy được những kinh nghiệm cốt lõi, từ việc tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe, minh bạch hóa chuỗi cung ứng, đến nâng cao năng lực quản trị và xây dựng thương hiệu. Đây chính là “tấm hộ chiếu chất lượng” để hàng hóa Việt Nam mở rộng sang các thị trường có cấu trúc tiêu chuẩn tương đồng.
Trong bối cảnh Ukraine đang từng bước hội nhập sâu hơn vào không gian kinh tế châu Âu, những kinh nghiệm này càng trở nên có giá trị. Có thể nói, EU không chỉ là thị trường xuất khẩu, mà còn là “bệ chuẩn” giúp doanh nghiệp Việt nâng cấp năng lực cạnh tranh, từ đó tạo lợi thế khi tiếp cận các thị trường mới như Ukraine trong giai đoạn tới.
Xây dựng các mô hình hợp tác mới
- Trong bối cảnh Ukraine đẩy mạnh tái thiết và hội nhập kinh tế quốc tế, Đại sứ đánh giá như thế nào về triển vọng hợp tác thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Ukraine trong thời gian tới, đặc biệt ở các lĩnh vực có tính bổ trợ chiến lược giữa hai nền kinh tế?
Hợp tác đầu tư giữa hai nước đang bước vào giai đoạn hình thành những cơ hội mới. Chúng tôi nhận thấy sự quan tâm ngày càng tăng của các doanh nghiệp Việt Nam đối với thị trường Ukraine, đặc biệt trong bối cảnh Ukraine đang đẩy mạnh quá trình tái thiết.
Các lĩnh vực tiềm năng bao gồm sản xuất, chế biến đồ nông nghiệp, công nghiệp nhẹ, cũng như việc xây dựng các cơ sở sản xuất tại Ukraine nhằm phục vụ xuất khẩu sang thị trường Liên minh châu Âu.
Nhiều sản phẩm, hàng hóa Việt Nam đã được phân phối ổn định, hiện diện rộng rãi tại thị trường Ukraine.
Thực tế, đã có những doanh nghiệp Việt Nam hiện diện lâu năm và đạt được những kết quả đáng ghi nhận tại Ukraine. Euro Food Service LLC, với thương hiệu chủ lực REEVA và Glads là một ví dụ tiêu biểu. Đây là thương hiệu chế biến thực phẩm tiện lợi quốc tế với các sản phẩm như mì ăn liền, súp và thực phẩm chế biến nhanh, đã xây dựng được hệ thống sản xuất và phân phối ổn định, hiện diện rộng rãi trên thị trường Ukraine.
Đáng chú ý, trong suốt giai đoạn khó khăn vừa qua, kể cả trong bối cảnh xung đột, doanh nghiệp này vẫn duy trì hoạt động, tiếp tục mở rộng đầu tư với tổng giá trị gần 100 triệu USD nhằm đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường châu Âu và MENA. Bên cạnh đó, Svetprint LLC Ukraine là công ty lớn nhất hoạt động trong lĩnh vực in ấn và bao bì cũng là một ví dụ cho sự tham gia ngày càng sâu, rộng của các doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng giá trị tại thị trường này.
Việt Nam coi Ukraine không chỉ là một thị trường tiềm năng, mà còn là một đối tác chiến lược và một điểm kết nối quan trọng tại khu vực Đông Âu.
Với lợi thế bổ trợ giữa hai nền kinh tế - một bên là năng lực sản xuất, nguồn lao động trẻ và linh hoạt; một bên là tài nguyên, nền tảng công nghiệp và nhu cầu tái thiết - hợp tác Việt Nam - Ukraine có tiềm năng phát triển vượt ra ngoài khuôn khổ thương mại truyền thống.
Chúng tôi tin rằng, trong thời gian tới, hai nước có thể cùng nhau xây dựng các mô hình hợp tác mới, từ phân phối hàng hóa đến đầu tư và sản xuất, qua đó góp phần hình thành các chuỗi giá trị bền vững hướng tới thị trường châu Âu.
- Xin cảm ơn Đại sứ.
Trong những năm gần đây, thương mại song phương giữa Việt Nam và Ukraine ghi nhận xu hướng phục hồi rõ rệt. Năm 2023, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 592 triệu USD; năm 2024 tăng lên 856 triệu USD và đến năm 2025 đã vượt mốc 1 tỷ USD, đạt khoảng 1,162 tỷ USD.
