Ngày 18-6, tại họp báo diễn ra trước giờ khai mạc cuộc họp của các bộ trưởng quốc phòng NATO tại Brussels (Bỉ), Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã lên tiếng kêu gọi thúc đẩy cải tổ, biến liên minh quân sự lớn nhất hành tinh thành một “NATO 3.0” có khả năng răn đe mọi mối đe dọa. “NATO 3.0 là sự thừa nhận sau Chiến tranh lạnh rằng NATO cần quay trở lại vị thế một liên minh quân sự cứng rắn thực sự, sở hữu năng lực quân sự thực sự có khả năng răn đe ngay trên lục địa này và dẫn đầu trong phòng thủ thông thường của châu Âu”, AP dẫn lời Bộ trưởng Hegseth.
 |
| Các bộ trưởng quốc phòng NATO nhóm họp tại trụ sở NATO ở Brussels (Bỉ) hôm 18-6. Ảnh: AP |
Nói với các phóng viên có mặt tại họp báo, ông chủ Lầu Năm Góc cho biết, Washington sẽ đầu tư 1,5 nghìn tỷ USD cho quốc phòng vào năm 2027, qua đó gửi “một thông điệp tới thế giới” rằng nước Mỹ đang xây dựng một “kho vũ khí của tự do”. Ông Hegseth tuyên bố, kho vũ khí này “trước hết và trên hết là bảo vệ nước Mỹ và các lợi ích của Mỹ, nhưng đồng thời cũng củng cố sức mạnh của NATO và các đồng minh của chúng ta”, không quên nhấn mạnh rằng các đồng minh của Mỹ “phải sẵn sàng đứng lên và hành động mạnh mẽ để” bảo vệ lục địa châu Âu.
Phát biểu của Bộ trưởng Hegseth được đưa ra vài tuần sau khi Mỹ thông báo với các đồng minh rằng Washington sẽ “không tiếp tục cung cấp” tàu chiến và máy bay chiến đấu cùng các khí tài quân sự khác nếu một trong số các nước đồng minh bị tấn công. Chính quyền Tổng thống Donald Trump khẳng định Washington cần phải có khả năng lên kế hoạch cho hai cuộc xung đột diễn ra đồng thời và muốn có thêm nguồn lực quân sự trong trường hợp xảy ra xung đột ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
"NATO 3.0" là một sự chuyển đổi chiến lược lớn trong liên minh xuyên Đại Tây Dương, được chính quyền Mỹ thúc đẩy, trong đó “các quốc gia châu Âu giàu có và Canada” sẽ chịu trách nhiệm chính về phòng thủ lãnh thổ của chính mình, chuyển hướng khỏi sự phụ thuộc vào sức mạnh quân sự của Mỹ.
Trước áp lực ngày càng gia tăng của Mỹ về việc cải tổ NATO, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết: “Các đồng minh sẽ thể hiện tiến bộ trong việc xây dựng một châu Âu mạnh mẽ hơn trong một NATO mạnh mẽ hơn. Chúng ta cần nhiều lực lượng hơn, nhiều nguồn lực hơn và một nền tảng công nghiệp mạnh mẽ hơn. Điều đó có nghĩa là phải tăng đều đặn đầu tư quốc phòng và chia sẻ trách nhiệm một cách công bằng hơn đối với an ninh tập thể của chúng ta”.
Tổng thư ký NATO cũng nhấn mạnh sự gia tăng mạnh mẽ trong đầu tư quốc phòng vào năm 2025, với các đồng minh châu Âu và Canada tăng đầu tư quốc phòng cốt lõi lên hơn 90 tỷ USD. "Đó là một con số đáng kinh ngạc, tương đương với mức tăng gần 20% chỉ trong một năm và đã có những kế hoạch tăng thêm cho năm 2026", ông Mark Rutte lưu ý.
Theo dự kiến, NATO sẽ hoàn tất kế hoạch tái cơ cấu lực lượng trước Hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra vào tháng tới tại Thổ Nhĩ Kỳ. Bên cạnh những điều chỉnh trong kế hoạch tác chiến, các thành viên NATO dự kiến sẽ tập trung thảo luận về mức chi tiêu quốc phòng-vốn đã tăng lên trong toàn liên minh những năm gần đây. Tổng thư ký Mark Rutte lưu ý, mặc dù phần lớn công việc cải tổ mô hình lực lượng của NATO đã hoàn tất, song một số khía cạnh vẫn cần được tranh luận và hoàn thiện. Mô hình lực lượng NATO vạch ra những quốc gia nào sẽ cung cấp binh lính, máy bay, tàu chiến và các năng lực khác một khi điều 5 về phòng thủ tập thể của NATO được kích hoạt nhằm đối phó với một cuộc khủng hoảng hoặc chiến tranh.
Giới phân tích nhận định, những cải cách, thay đổi trong NATO chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến các nhiệm vụ tác chiến vốn lâu nay phụ thuộc rất nhiều vào vũ khí của Mỹ.
Ở một diễn biến khác, Euronews cho hay, Tổng thư ký NATO Mark Rutte sẽ đến Washington vào tuần tới, trong bối cảnh các đồng minh tìm cách xoa dịu căng thẳng xuyên Đại Tây Dương trước thềm Hội nghị thượng đỉnh NATO vào tháng 7. Quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh NATO đã trở nên căng thẳng sau khi Tổng thống Donald Trump cáo buộc các quốc gia châu Âu bỏ rơi Mỹ trong cuộc chiến ở Iran.
