Tối 21-3, ông Donald Trump công bố tối hậu thư với Iran, yêu cầu mở cửa eo biển Hormuz trong 48 giờ, nếu không muốn bị đánh sập toàn bộ hệ thống điện trên cả nước.
Sáng 23-3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng một thông báo gây bất ngờ lên mạng xã hội Truth Social. Theo thông báo, Mỹ và Iran trong hai ngày qua đã có những trao đổi “rất tốt đẹp và hiệu quả” nhằm giải quyết cuộc xung đột ở Trung Đông. Nhằm thể hiện “thiện ý” đàm phán, Tổng thống Donald Trump quyết định hoãn mọi đòn tấn công quân sự nhằm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong thời hạn 5 ngày. Cùng đó “dự kiến” thêm rằng, các cuộc trao đổi “sâu rộng, chi tiết và mang tính xây dựng” với Iran sẽ tiếp diễn trong tuần này.
 |
| Binh sĩ Israel bên một tên lửa của Iran rơi tại một ngôi làng ở Israel. Ảnh: AP |
Ở phía bên kia chiến tuyến, dù khẳng định không có bất kỳ cuộc đàm phán chính thức nào với Mỹ, nhưng Iran đã có những động thái “xuống thang”.
Ngày 22-3, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan thông báo ông đang đàm phán với Tehran, Washington và Brussels về một thỏa thuận ngừng bắn tiềm năng. Cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đăng một thông điệp đầy ẩn ý: “Eo biển Hormuz không bị đóng. Tàu thuyền do dự vì các công ty bảo hiểm lo sợ cuộc chiến do các ông khởi xướng, chứ không phải Iran”.
Thực tế, từ ngày 1-3 đến 19-3, vẫn có 114 lượt tàu hàng di chuyển qua eo biển Hormuz. Iran vẫn cho phép tàu của các nước không “thù địch” đi qua eo biển Hormuz, bằng cách phối hợp với Tehran về biện pháp an ninh và an toàn.
Nguyên nhân liên tục xuất hiện những dấu hiệu hạ nhiệt từ cả hai phía xuất phát từ bối cảnh các bên không còn nhiều sự lựa chọn. Mỹ và Israel không thể đạt được một kết quả quyết định chỉ thông qua sức hủy diệt của những cuộc không kích. Trong khi, bất cứ động thái leo thang nào cũng có nguy cơ tạo ra vòng xoáy hủy diệt nhưng mang lại ít lợi ích chiến lược.
Về phía Iran, dù nắm trong tay “con át chủ bài” là eo biển Hormuz, nhưng việc leo thang để đáp trả các mối đe dọa bên ngoài chỉ khiến Tehran thêm chồng chất khó khăn.
“Cùng tắc biến”, vạn sự luôn “biến” khi chạm vào giới hạn cuối cùng. Khi cuộc xung đột đã tiến tới giới hạn của sự đổ vỡ toàn diện, các bên cần định hướng lại chiến lược. Những dấu hiệu đàm phán xuất hiện ngày càng rõ nét, khiến người ta hy vọng về một lối thoát cho cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông lần này.
Rất có thể, kịch bản sẽ là không có kẻ thắng, người thua. Sẽ chỉ có giải pháp hạ nhiệt từ hai phía nhằm tránh một cuộc chiến “đồng quy vu tận” (cùng đi đến chỗ hủy diệt)!
