Sinh viên Đại học Phenikaa tại phòng thực hành. Ảnh: Đại học Phenikaaa
Xu hướng mở thêm ngành học
Trong lĩnh vực giáo dục, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ mở ra những phương thức giảng dạy hiện đại mà còn góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực.
Nhiều trường đại học đã mở rộng ngành đào tạo, trong đó có các ngành liên quan đến công nghệ và trí tuệ nhân tạo.
Bên cạnh đó, các ngành thuộc lĩnh vực khác như: Kinh tế, truyền thông, báo chí... cũng được điều chỉnh theo hướng bổ sung thêm nội dung ứng dụng AI.
Chẳng hạn, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội thông báo mở thêm 8 ngành học, trong đó có lĩnh vực về Trí tuệ nhân tạo, Khoa học dữ liệu, Giáo dục học, Địa lý học, Hóa học, Quốc tế học và Ngôn ngữ Pháp.
Trường Đại học Ngoại thương mở thêm 10 ngành học, tập trung vào những nhóm ngành: Trí tuệ nhân tạo, Khoa học dữ liệu, Kinh tế số, Công nghệ tài chính và Thương mại điện tử. Trường Đại học Thương mại có 6 chương trình đào tạo mới, trong đó có ngành Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kinh doanh.
PGS.TS Nguyễn Thanh Tùng - Hiệu trưởng Trường Đại học CMC - cho biết, năm 2026, nhà trường cũng triển khai thêm 2 chương trình đào tạo thuộc khối ngành Báo chí - Truyền thông, gồm Truyền thông đa phương tiện và Quan hệ công chúng.
Theo ông, việc tích hợp kỹ năng số và AI vào chương trình học, giúp sinh viên không chỉ tiếp cận kiến thức chuyên môn mà còn biết cách ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.
Không dừng ở việc mở ngành mới, nhiều trường đại học cũng nhanh chóng điều chỉnh chương trình đào tạo hiện có. Nội dung về AI được bổ sung vào nhiều học phần, đi kèm với các hình thức học tập mới như trợ giảng AI, bài tập và dự án trên nền tảng số.
Phương pháp giảng dạy cũng thay đổi theo hướng tăng cường trải nghiệm thực tế. Sinh viên được tham gia các dự án cụ thể, tiếp cận bài toán từ doanh nghiệp và rèn luyện khả năng ứng dụng công nghệ trong nhiều lĩnh vực như tài chính, xây dựng hay nông nghiệp.
AI trở thành công cụ, không thay thế tư duy
TS Phạm Thu Thủy - Phó Trưởng khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng - khẳng định, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và AI trong đào tạo là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt trong các lĩnh vực gắn với dữ liệu như tài chính - ngân hàng.
“Chuyển đổi số và ứng dụng AI không còn là định hướng mang tính thử nghiệm mà đã trở thành chiến lược được triển khai đồng bộ” - TS Phạm Thu Thủy nhận định.
Học viện Ngân hàng nói chung, Khoa Ngân hàng nói riêng, nhiều học phần liên quan đến công nghệ và AI đã được bổ sung. Phương pháp giảng dạy cũng chuyển từ “giảng - ghi chép” sang yêu cầu sinh viên trực tiếp sử dụng công cụ số trong học tập. Giảng viên đóng vai trò định hướng, trong khi sinh viên chủ động ứng dụng AI để phân tích, xử lý thông tin, trình bày và phản biện. AI vì thế trở thành công cụ hỗ trợ, thay vì thay thế tư duy.
TS Vũ Văn Ngọc - Viện trưởng Viện Đào tạo Tiên tiến, Chất lượng cao và POHE, Đại học Kinh tế Quốc dân cũng cho rằng AI đang mang lại nhiều lợi ích trong giảng dạy và nghiên cứu, giúp đa dạng hóa trải nghiệm học tập.
Tuy nhiên, ông cảnh báo thực tế, khi các công cụ AI như ChatGPT ngày càng phổ biến và dễ tiếp cận, vấn đề gian lận học thuật, lạm dụng AI cũng trở thành mối quan tâm lớn với khối ngành kinh tế, nơi các kỹ năng phân tích, tư duy và phản biện giữ vai trò cốt lõi.
“Mục tiêu của giáo dục đại học không dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức mà phải hướng đến hình thành cho người học tư duy phản biện, khả năng đặt vấn đề, điều chỉnh và tối ưu hóa việc sử dụng công nghệ” - ông Ngọc phân tích.
