Vẫn biết rằng, ở những môn thi đấu đối kháng, tai nạn có thể xảy ra, nhưng ở tầng sâu của vấn đề, sự việc vừa qua là một lời cảnh tỉnh rất rõ ràng và trực diện về khoảng trống quy chuẩn trong những hoạt động mang danh nghĩa phong trào, hội làng.
Truyền thống là điều đáng trân trọng. Hội làng, sới vật, kéo co, chọi gà, đua thuyền… không chỉ là trò chơi, mà là ký ức văn hóa, là sợi dây cộng đồng. Nhưng truyền thống không đồng nghĩa với miễn trừ trách nhiệm. Càng là truyền thống lâu đời, càng phải được tổ chức bài bản, có luật lệ rõ ràng, có chuẩn an toàn tương xứng với rủi ro thực tế.
Lẽ thường, ở góc độ tâm lý, càng gọi là “giải phong trào”, “hội làng”, thì càng dễ xuê xoa trong khâu tổ chức. Không phân hạng cân rõ ràng, không khám sức khỏe trước thi đấu, nền sân không đúng chuẩn, lực lượng y tế sơ sài, luật thi đấu mang tính ước lệ. Và khi sự cố xảy ra, người ta lại dùng chính cụm từ “tai nạn ngoài ý muốn” để lý giải.
Nhưng thể thao, dù tại Olympic hay ở sân đình, vẫn là thể thao. Quy luật vật lý không thay đổi chỉ vì không khí lễ hội. Không thể lấy lý do “đây là hội làng” để chấp nhận rủi ro. Cũng không thể xem yếu tố truyền thống như một tấm khiên che chắn cho những thiếu sót trong công tác tổ chức.
Có nhiều ý kiến về việc bỏ đi các lễ hội, bỏ những môn có nguy cơ tai nạn cao. Tuy nhiên, không phải cứ xảy ra tai nạn là cấm, là bỏ. Ngược lại, vẫn phải giữ, nhưng giữ theo cách văn minh hơn, chuẩn hóa hơn về các điều kiện đảm bảo sự an toàn tối đa có thể. Những điều đó không làm mất đi “hồn hội làng”, mà giúp hội làng tồn tại bền vững hơn.
Thực tế, chính quyền địa phương đã phải vào cuộc xác minh, rà soát điều kiện tổ chức sau sự việc đáng tiếc này. Điều đó cho thấy, vấn đề đã chạm tới trách nhiệm quản lý và chuẩn mực tổ chức.
Gìn giữ lễ hội là giữ văn hóa, truyền thống, nhưng cũng cần thích nghi với chuẩn mực của thời đại. Ngày hội vẫn là nơi tôn vinh tinh thần thượng võ, nhưng không nên đánh cược với sức khỏe, thậm chí tính mạng của người tham gia.
