Chi bộ Vụ Hợp tác quốc tế chụp ảnh lưu niệm với đảng viên mới. Ảnh: Hồng Thành
Mỗi cán bộ đối ngoại là một “đại sứ văn hóa”
Ngày 7/1/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, xác định phát triển văn hóa và con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, một trong những trụ cột và hệ điều tiết đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Nghị quyết đặt phát triển văn hóa trong mối quan hệ chặt chẽ với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phát huy sức mạnh mềm quốc gia.
Đối với công tác hợp tác quốc tế của Thanh tra Chính phủ, những định hướng này có thể được cụ thể hóa từ chính các hoạt động đối ngoại thường xuyên. Văn hóa không chỉ thể hiện qua các chương trình giao lưu, giới thiệu về đất nước, con người Việt Nam mà còn hiện diện trong cách cán bộ giao tiếp, ứng xử, làm việc và xây dựng quan hệ với đối tác.
Mỗi cuộc gặp gỡ, chương trình làm việc, hội nghị, hội thảo, hoạt động trao đổi kinh nghiệm hay đào tạo, bồi dưỡng với đối tác nước ngoài đều có thể trở thành một “điểm chạm” để giới thiệu về đất nước, con người, truyền thống và bản sắc văn hóa Việt Nam.
Một món quà đối ngoại được lựa chọn phù hợp, một câu chuyện về lịch sử, truyền thống dân tộc được giới thiệu đúng thời điểm hay một nét văn hóa trong cách đón tiếp, ứng xử đều có thể giúp đối tác hiểu hơn về Việt Nam.
Điều quan trọng là yếu tố văn hóa phải được vận dụng phù hợp, tránh hình thức. Khi được chuẩn bị kỹ lưỡng, đúng đối tượng và hoàn cảnh, văn hóa có thể tạo sự đồng cảm, thu hẹp khác biệt và mở thêm những cơ hội hợp tác.
Đối với lĩnh vực thanh tra - lĩnh vực có tính chuyên môn cao, liên quan đến thể chế, pháp luật, tổ chức bộ máy và phương thức hoạt động - việc xây dựng sự hiểu biết, tin cậy giữa các đối tác càng có ý nghĩa. Đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm và thấu hiểu lẫn nhau là những yếu tố quan trọng để đưa quan hệ hợp tác đi vào chiều sâu. Trong quá trình đó, văn hóa có thể trở thành chiếc cầu nối giữa những khác biệt về thể chế, ngôn ngữ và chuyên môn.
Yếu tố quyết định hiệu quả hoạt động đối ngoại trước hết vẫn là con người. Nghị quyết 80-NQ/TW xác định con người là trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển; đồng thời nhấn mạnh vai trò của cán bộ, đảng viên trong xây dựng văn hóa.
Đối với Vụ Hợp tác quốc tế, yêu cầu này được thể hiện trực tiếp trong công việc hằng ngày. Hình ảnh Việt Nam trong mắt đối tác nước ngoài đôi khi được hình thành từ chính những cuộc tiếp xúc với cán bộ Việt Nam.
Tác phong làm việc, thái độ tôn trọng đối tác, sự chuyên nghiệp, tinh thần trách nhiệm và khả năng ứng xử phù hợp trước những khác biệt văn hóa đều góp phần tạo nên ấn tượng về cơ quan và rộng hơn là hình ảnh đất nước.
Vì vậy, cán bộ làm công tác hợp tác quốc tế không chỉ cần vững chuyên môn, giỏi ngoại ngữ mà còn phải có hiểu biết về văn hóa dân tộc, kiến thức về văn hóa của đối tác và kỹ năng ứng xử trong môi trường quốc tế.
Có thể nói, mỗi cán bộ làm công tác hợp tác quốc tế đều là một “đại sứ văn hóa” trong phạm vi công việc của mình. Muốn giới thiệu thuyết phục về đất nước, con người Việt Nam, trước hết người cán bộ phải hiểu và trân trọng những giá trị văn hóa dân tộc; đồng thời chủ động tìm hiểu lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán của các quốc gia, tổ chức và đối tác.
Sự chân thành, tôn trọng và tinh tế trong ứng xử, kết hợp với bản lĩnh, nguyên tắc và trách nhiệm trong công việc, sẽ góp phần tạo dựng hình ảnh người cán bộ Thanh tra Chính phủ chuyên nghiệp, trách nhiệm và thân thiện.
Từ quà tặng đối ngoại đến những câu chuyện văn hóa
Đưa văn hóa vào hoạt động hợp tác quốc tế không nhất thiết phải bắt đầu bằng những chương trình quy mô lớn.
Trong các hoạt động đón tiếp đoàn quốc tế, hội nghị, hội thảo, trao đổi kinh nghiệm hoặc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, những nội dung văn hóa phù hợp có thể được nghiên cứu lồng ghép.
Cán bộ làm công tác hợp tác quốc tế không chỉ cần vững chuyên môn, giỏi ngoại ngữ mà còn phải có hiểu biết về văn hóa dân tộc, kiến thức về văn hóa của đối tác và kỹ năng ứng xử trong môi trường quốc tế. Ảnh: PH
Đó có thể là cách giới thiệu về đất nước, con người Việt Nam; lựa chọn sản phẩm thủ công mỹ nghệ, sản phẩm làng nghề làm quà tặng đối ngoại; giới thiệu những nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực; hoặc chia sẻ những câu chuyện về lịch sử, truyền thống dân tộc và những giá trị tương đồng giữa các quốc gia.
Những điểm tương đồng về lịch sử, văn hóa và truyền thống giữa Việt Nam với các nước đối tác có thể trở thành chất liệu tạo sự gần gũi trong giao tiếp. Từ sự gần gũi, đối thoại trở nên cởi mở hơn; từ sự hiểu biết, lòng tin được củng cố; và từ lòng tin, quan hệ hợp tác có điều kiện được mở rộng, đi vào chiều sâu.
Qua đó cho thấy, văn hóa không chỉ là nội dung để giới thiệu mà còn có thể trở thành nguồn lực hỗ trợ hoạt động đối ngoại.
Nghị quyết 80-NQ/TW đặt phát triển văn hóa trong dòng chảy của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với công tác thông tin đối ngoại.
Trong thời đại số, đối tác quốc tế có thể tìm hiểu về Việt Nam, về một cơ quan hay tổ chức trước khi trực tiếp gặp gỡ. Thông tin trên môi trường số vì vậy ngày càng có vai trò trong việc hình thành nhận thức và ấn tượng ban đầu.
Vụ Hợp tác quốc tế có thể phối hợp với các đơn vị liên quan từng bước xây dựng nguồn tài nguyên thông tin đối ngoại bằng nhiều ngôn ngữ, giới thiệu ngắn gọn, trực quan về chức năng, nhiệm vụ, hoạt động hợp tác quốc tế và những kết quả nổi bật của Thanh tra Chính phủ.
Các sản phẩm có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức như e-brochure, video ngắn, infographic, bài viết đa ngôn ngữ hoặc các sản phẩm trực quan phù hợp. Cùng với thông tin về hoạt động chuyên môn, những nội dung về đất nước, con người và các giá trị văn hóa đặc sắc của Việt Nam cũng có thể được lựa chọn để giới thiệu tới bạn bè quốc tế.
Qua đó, công tác thông tin đối ngoại không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam mà còn giúp đối tác hiểu rõ hơn về Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra Việt Nam.
Đưa Nghị quyết vào từng việc làm
Đưa tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW vào công tác hợp tác quốc tế trước hết là chuyển biến về nhận thức, sau đó phải được thể hiện bằng những việc làm cụ thể.
Đối với Chi bộ Vụ Hợp tác quốc tế, vai trò lãnh đạo có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa nội dung phát triển văn hóa, xây dựng con người và phát huy sức mạnh mềm quốc gia vào sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt chuyên đề và lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị.
Mỗi đảng viên cần thể hiện tinh thần nêu gương từ những việc cụ thể: Giữ gìn tác phong, chuẩn mực giao tiếp, nâng cao tinh thần trách nhiệm; chủ động học tập ngoại ngữ, kiến thức văn hóa và công nghệ; nâng cao chất lượng tham mưu, phối hợp và hiệu quả làm việc với đối tác quốc tế.
Vụ Hợp tác quốc tế cũng cần tiếp tục nghiên cứu những cách thức phù hợp để yếu tố văn hóa được tích hợp trong các hoạt động đối ngoại; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số, đa dạng hóa phương thức giới thiệu Việt Nam và Thanh tra Chính phủ tới bạn bè quốc tế.
Mỗi việc làm dù nhỏ, nếu được thực hiện thống nhất, chuyên nghiệp và có chiều sâu, đều góp phần đưa tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW vào thực tiễn.
Văn hóa là nguồn lực nội sinh, động lực và sức mạnh mềm của quốc gia. Đối với công tác hợp tác quốc tế của Thanh tra Chính phủ, phát huy nguồn lực đó trước hết phải bắt đầu từ con người, từ cách ứng xử và chất lượng của từng hoạt động đối ngoại.
Khi văn hóa hiện diện trong từng cuộc gặp, từng hoạt động hợp tác và từng cách ứng xử của cán bộ đối ngoại, văn hóa không còn đứng bên ngoài công tác đối ngoại mà trở thành một bộ phận hữu cơ của hoạt động hợp tác quốc tế.
Khi đó, văn hóa thực sự trở thành cầu nối của sự hiểu biết, nền tảng của lòng tin, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác quốc tế; đồng thời xây dựng hình ảnh Việt Nam giàu bản sắc, tự tin, thân thiện, chủ động hội nhập và hình ảnh Thanh tra Chính phủ chuyên nghiệp, hiện đại, trách nhiệm trong quan hệ với các đối tác quốc tế.
