Hình ảnh trong phim AI Bãi săn. Ảnh: TFS.
Một tập phim 45 phút từng là đơn vị quen thuộc của truyền hình. Điện ảnh thường cần 90-120 phút để kể một câu chuyện. Nhưng một định dạng khác đang phát triển nhanh là microdrama (phim siêu ngắn nhiều tập), trong đó mỗi tập có thể chỉ kéo dài 1-3 phút.
Tại Việt Nam, xu hướng này thể hiện khá rõ qua dữ liệu thị trường ứng dụng di động. Thống kê từ Adjust được công bố cho thấy lượt tải các ứng dụng phim ngắn trong quý IV/2025 tăng 271% so với cùng kỳ. Trong cả năm 2025, người Việt chi khoảng 11,5 triệu USD, tương đương hơn 300 tỉ đồng, cho loại hình này.
Đến quý I/2026, lượt cài đặt tiếp tục tăng 32%, số phiên truy cập tăng 76%. Đáng chú ý, thời lượng trung bình mỗi phiên đạt 24,46 phút, trong khi mức trung bình Đông Nam Á là 14,28 phút.
Những con số cho thấy khán giả không hẳn xem ít đi. Họ có thể dành hàng chục phút cho một phiên xem, nhưng khoảng thời gian ấy được chia thành rất nhiều tập cực ngắn.
Từ 45 phút xuống vài phút
Sự thay đổi không chỉ diễn ra tại Việt Nam. Truyền thông quốc tế ghi nhận microdrama đang phát triển nhanh tại Mỹ với những tập phim thường kéo dài từ 45 giây đến 2 phút. Năm 2025, khoảng 66 triệu người dùng hoạt động hàng tháng tại Mỹ xem loại hình này, hơn gấp đôi con số 26 triệu của năm trước.
Điều đáng chú ý là chính những đơn vị sản xuất truyền thống cũng bắt đầu thích nghi.
Ngày 29.9, Hãng phim Truyền hình TPHCM (TFS) công bố dự án “Bãi săn” ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Mùa đầu gồm 15 tập nhưng mỗi tập chỉ khoảng 3 phút, dự kiến phát hành trên các nền tảng đa phương tiện của HTV vào dịp Tết Nguyên đán 2027.
Việc một hãng phim vốn gắn với phim truyền hình dài tập lựa chọn cấu trúc 3 phút cho thấy câu chuyện không đơn thuần nằm ở AI.
Giám đốc TFS Phạm Việt Phước nhìn nhận khán giả, đặc biệt là người trẻ, đang tiếp cận và thưởng thức nội dung theo nhiều cách khác nhau trên các nền tảng số. Đây là một trong những lý do hãng thử nghiệm phương thức sản xuất mới.
Nghiên cứu của Roy Hanney đăng trên tạp chí Media Practice and Education tháng 9.2026 cũng nhận định microdrama dọc đã định hình thành một dạng nội dung riêng trong giai đoạn 2024-2026. Điểm đặc trưng không chỉ là thời lượng ngắn mà còn ở cách câu chuyện được nén lại, liên tục tạo căng thẳng và điểm dừng nhằm kéo người xem sang tập tiếp theo.
Không thể vội kết luận khán giả “mất khả năng tập trung”
Sự phổ biến của phim vài phút dễ dẫn tới nhận định rằng người xem ngày càng mất kiên nhẫn với nội dung dài. Tuy nhiên, các dữ liệu hiện có chưa đủ để khẳng định microdrama trực tiếp làm suy giảm khả năng tập trung của khán giả.
Một nghiên cứu đăng trên Frontiers in Psychology tháng 9.2026 khảo sát 781 sinh viên Trung Quốc tìm thấy mối liên hệ giữa stress, trạng thái buồn chán và hành vi xem microdrama có vấn đề. Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý các yếu tố như thuật toán đề xuất, nhịp kể dày đặc hay khả năng tự kiểm soát cần tiếp tục được nghiên cứu.
Điều có thể quan sát rõ hơn là tiêu chuẩn cạnh tranh sự chú ý đang thay đổi.
Có thể thấy, rất nhiều yếu tố tạo sức hút cho phim AI ngắn gồm nhịp cao trào dồn dập, khả năng giải tỏa tâm lý và công nghệ giúp hình ảnh đồng nhất.
Trong khi phim truyền thống có thể dành nhiều phút giới thiệu nhân vật, không gian và xung đột, phim siêu ngắn gần như không có đặc quyền đó.
Lily Darragh Harty, Giám đốc sản xuất của nền tảng Inkitt CandyJar từng mô tả đặc trưng của loại hình này là khán giả được đưa ngay vào giữa câu chuyện để lập tức bị thu hút.
Đây mới là sức ép đáng chú ý đối với điện ảnh và truyền hình dài tập.
Phim dài khó biến mất bởi trải nghiệm rạp chiếu, diễn xuất, chiều sâu nhân vật và thế giới điện ảnh vẫn là những giá trị khó thay thế bằng vài phút nội dung trên điện thoại.
Nhưng trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt để giành thời gian của khán giả, người làm phim có thể phải trả lời một câu hỏi mới rằng một tác phẩm cần bao lâu để thuyết phục người xem rằng nó đáng được xem tiếp?
