Việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố được nhiều cử tri và người dân quan tâm. Ảnh: Phạm Đông.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tham gia ý kiến về dự thảo báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Dự thảo báo cáo nêu rõ cử tri, nhân dân bày tỏ đồng tình, đánh giá cao nhiều nội dung quan trọng.
Về lĩnh vực nội vụ, cử tri và nhân dân ghi nhận, đánh giá tích cực kết quả bước đầu sau một năm sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Bộ máy từng bước đi vào nền nếp, giảm tầng nấc trung gian, tăng phân cấp, phân quyền và tính chủ động của chính quyền cơ sở; tại nhiều địa phương, việc giải quyết thủ tục hành chính cơ bản được duy trì thông suốt, chính quyền gần dân, sát dân hơn.
Tuy nhiên, kết quả vận hành chưa đồng đều; tại một số nơi vẫn còn lúng túng trong phân định nhiệm vụ, thẩm quyền, phối hợp giữa cấp tỉnh và cấp xã, trong khi việc rà soát, sửa đổi các quy định, hướng dẫn về phân cấp, phân quyền chưa theo kịp yêu cầu của mô hình tổ chức mới.
Cử tri và nhân dân mong muốn việc kiện toàn bộ máy phải tiếp tục hướng vào chất lượng phục vụ nhân dân, bảo đảm rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, không để phát sinh khoảng trống trong quản lý.
Ngoài ra, cử tri và nhân dân đặc biệt băn khoăn về áp lực công việc tại cấp xã sau phân cấp, phân quyền. Nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện được chuyển trực tiếp về cấp xã, khối lượng hồ sơ tăng trong khi biên chế, năng lực chuyên môn và điều kiện bảo đảm chưa tương xứng.
Cán bộ, công chức phải kiêm nhiệm nhiều việc và đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ cao điểm về đất đai, thống kê, thuế, định danh điện tử, chuyển đổi số.
Sau sắp xếp, nhiều xã, thôn, tổ dân phố có địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, khoảng cách đến trung tâm hành chính xa hơn; khó khăn càng rõ tại miền núi, vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi dân cư phân tán, giao thông khó khăn.
Trong khi đó, một số nơi còn thiếu trang thiết bị, kinh phí hoạt động, phương tiện đi lại và hạ tầng công nghệ thông tin.
Cử tri và nhân dân đề nghị phân cấp, phân quyền phải đồng thời với bố trí đủ nhân lực, tài chính, cơ sở vật chất và hạ tầng số, phù hợp với quy mô địa bàn và khối lượng nhiệm vụ thực tế.
Báo cáo cũng nêu rõ, việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố và kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách cơ sở tiếp tục nhận được nhiều sự quan tâm.
Theo đó, qua Cổng Mặt trận số 24/7, đến ngày 29.9.2026 ghi nhận khoảng 64 phản ánh, kiến nghị tại 22 tỉnh, thành phố liên quan trực tiếp đến sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Đồng thời có khoảng 75 phản ánh, kiến nghị tại 23 tỉnh, thành phố về chế độ, chính sách sau sắp xếp tổ chức bộ máy, nổi lên là phụ cấp người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, chi hội trưởng chưa tương xứng với khối lượng công việc.
Cử tri và nhân dân cơ bản đồng tình với chủ trương tinh gọn đầu mối, song phản ánh khối lượng công việc của các đoàn thể tăng đáng kể khi quy mô dân cư và địa bàn quản lý lớn hơn.
Mức phụ cấp của người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố ở nhiều nơi chưa tương xứng với khối lượng công việc...
Đề nghị quan tâm kiện toàn Ban Công tác Mặt trận, các chi hội đoàn thể và các thiết chế tự quản cộng đồng, tránh để việc tinh gọn tổ chức làm giảm khả năng tập hợp, vận động, chăm lo và đại diện cho nhân dân ngay tại địa bàn dân cư.
