Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công - Bộ Công Thương Nguyễn Thị Lâm Giang phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Cục ĐMST
Gỡ điểm nghẽn về vốn cho doanh nghiệp
Tại Hội thảo tham vấn dự thảo thành lập Quỹ Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả do Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công - Bộ Công Thương tổ chức ngày 13.8 tại Đà Nẵng, vấn đề này được đặt ra khá rõ.
Theo Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), bà Nguyễn Thị Lâm Giang, tiềm năng tiết kiệm năng lượng trong các ngành công nghiệp, xây dựng, thương mại và nhiều lĩnh vực khác còn rất lớn. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động cải tiến dây chuyền, thay thế thiết bị hiệu suất thấp, tối ưu hóa hệ thống và đầu tư công nghệ mới. Tuy nhiên, một trong những điểm nghẽn lớn nhất vẫn là nguồn vốn và khả năng tiếp cận tài chính.
"Quỹ Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được thiết kế không chỉ là một nguồn vốn hỗ trợ, mà còn là một công cụ tài chính để huy động và kết nối các nguồn lực của Nhà nước, khu vực tư nhân, các tổ chức tài chính và các đối tác phát triển vào lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Bên cạnh đó, Quỹ Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cũng có thể kết nối các nguồn lực kỹ thuật và quốc tế để hỗ trợ doanh nghiệp trong kiểm toán năng lượng, chuẩn bị dự án, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ" - bà Nguyễn Thị Lâm Giang nhấn mạnh.
Theo bà Giang, giá trị của Quỹ không chỉ nằm ở việc cung cấp thêm một nguồn vốn, mà quan trọng hơn là tạo ra một hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp từ xác định tiềm năng, chuẩn bị dự án, hỗ trợ kỹ thuật, huy động vốn đến triển khai đầu tư và đạt được kết quả tiết kiệm năng lượng.
Dự thảo đang được tham vấn, Quỹ hướng tới mô hình quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Giá trị của mô hình không đơn giản nằm ở việc Nhà nước có thêm một khoản tiền để hỗ trợ doanh nghiệp, mà quan trọng hơn là tạo một cơ chế để huy động nhiều nguồn lực khác nhau cùng tham gia.
Khơi nguồn vốn tư nhân
Mô hình Quỹ cũng đặt ra một yêu cầu lớn hơn: Nguồn lực Nhà nước cần đóng vai trò dẫn dắt để huy động thêm nguồn lực xã hội. Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam đánh giá việc thành lập Quỹ là một sáng kiến quan trọng để chuyển các mục tiêu và chính sách về hiệu quả năng lượng thành những hành động và khoản đầu tư cụ thể.
Theo bà Trần Thùy Dương - Giám đốc Chương trình Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã tạo một nền tảng pháp lý quan trọng để thành lập Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, là quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận.
"Đây là một sáng kiến quan trọng để chuyển các mục tiêu và chính sách về hiệu quả năng lượng thành những hành động và khoản đầu tư cụ thể. Một Quỹ được thiết kế tốt có thể góp phần huy động thêm nguồn lực, thúc đẩy đầu tư vào công nghệ và giải pháp tiết kiệm năng lượng và hỗ trợ doanh nghiệp đưa các dự án hiệu quả năng lượng từ ý tưởng vào thực tiễn" - Giám đốc Chương trình Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam cho biết.
Tại Hội thảo, các đại biểu chuyên gia đã trao đổi, trình bày nhiều nội dung về: Kinh nghiệm quốc tế về triển khai Quỹ Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả bao gồm cả kinh nghiệm từ các Quỹ tương tự tại Việt Nam; Kinh nghiệm quản lý ủy thác cho vay từ các Quỹ, dự án của Ngân hàng; Kinh nghiệm triển khai các dự án đầu tư tiết kiệm năng lượng theo mô hình ESCO; Các khuyến nghị về thiết kế Quỹ (mô hình tổ chức, cơ chế hoạt động, nguồn lực tài chính và các hình thức hỗ trợ, lộ trình thành lập Quỹ)... để hỗ trợ Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công xây dựng mô hình Quỹ khả thi, hiệu quả và bền vững.
