Tin tức & Xã hội Văn hóa

A- A A+ | Trong Tăng tương phản Giảm tương phản

Người dân có sinh kế ổn định, giảm nghèo bền vững nhờ giữ rừng

Tuyên Quang - Nhiều địa phương miền núi đã phát huy lợi thế từ rừng tạo sinh kế ổn định, giảm nghèo bền vững cho người dân.

Người dân có sinh kế ổn định, giảm nghèo bền vững nhờ giữ rừng

Hoạt động du lịch sinh thái, trải nghiệm dưới tán rừng tại Tân Trào, Tuyên Quang góp phần tạo thu nhập, giảm nghèo bền vững tại địa phương. Ảnh: Việt Bắc.

Sinh kế bền vững từ rừng

Vài năm trở lại đây, gia đình ông Bàn Văn Tới, xã Lâm Bình (Tuyên Quang) có thêm thu nhập từ làm homestay, cung cấp các dịch vụ lưu trú cho khách du lịch nhờ lợi thế có rừng tự nhiên và cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ.

Theo ông Tới, khách du lịch từ nhiều nơi tìm đến vì nơi đây có những lợi thế rất đặc trưng đó là rừng và không khí trong lành cùng bản sắc văn hoá của người dân bản địa được giữ nguyên.

Ông Tới chia sẻ: "Tôi ấp ủ làm du lịch cộng đồng từ hơn 4 năm trước, đi xem cách làm của một số nơi rồi về áp dụng nhưng hiệu quả không như mong đợi

Sau đó tôi nhận thấy thay vì dập khuôn theo những chỗ khác mình tận dụng ngay lợi thế của địa phương đó là rừng, là phong cảnh thiên nhiên hoang sơ để làm du lịch."

Nhờ làm du lịch sinh thái, mỗi tháng gia đình ông Tới thu về từ dịch vụ khách lưu trú, ăn uống cũng được hơn 10 triệu đồng. Từ đó, gia đình có thêm tiền mua sắm trang thiết bị, sửa sang nhà cửa, công việc đón tiếp khách du lịch được chu đáo hơn.

Ông Bàn Văn Tới hồ hởi: "Người dân chúng tôi cùng bảo nhau phải giữ lấy rừng, giữ lấy môi trường sinh thái gần gũi với thiên nhiên để lấy đó làm thế mạnh. Khách đến đây họ rất thích đi trải nghiệm trong rừng nguyên sinh, ngắm những cây cổ thụ trăm năm tuổi"

Năm 2024, cây nghiến trên 1.000 năm tuổi tại thôn Nà Khậu, xã Lâm Bình được được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là cây di sản Việt Nam. Sau khi được công nhận, người dân nơi đây luôn nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc chăm sóc, bảo vệ rừng.

Trải nghiệm các tour sinh thái rừng nguyên sinh cùng người dân bản địa tại Tuyên Quang mang lại ấn tượng đặc biệt cho du khách. Ảnh: Nguyễn Tùng.
Trải nghiệm các tour sinh thái rừng nguyên sinh cùng người dân bản địa tại Tuyên Quang mang lại ấn tượng đặc biệt cho du khách. Ảnh: Nguyễn Tùng.

Cũng từ đó, nhiều du khách tìm tới Lâm Bình để trực tiếp nhìn ngắm cây nghiến nghìn năm tuổi. Đây cũng được xem như điểm nhấn thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Người dân cũng hình thành tư duy có trách nhiệm bảo vệ cây nghiến nói riêng và cảnh quan môi trường trong khu vực nói chung, mang lại những giá trị tích cực đối với kinh tế, cộng đồng và xã hội.

Lâm Bình là khu vực có nguồn tài nguyên rừng phong phú, với hệ động, thực vật quý hiếm, độ che phủ của rừng dẫn đầu toàn tỉnh Tuyên Quang lên đến hơn 78% thích hợp cho việc khai thác, phát triển đa dạng sản phẩm du lịch sinh thái.

Để đẩy mạnh phát triển loại hình du lịch này, cùng với tăng cường công tác quản lý, bảo vệ, phát triển tài nguyên rừng hiện có, xã Lâm Bình đã khai thác hiệu quả các thế mạnh có từ rừng như cây nghiến di sản Việt Nam, tuyến du lịch trải nghiệm sinh thái - lịch sử - khám phá Di tích Xưởng quân khí H52 - hang Khuổi Pín.

Tại Lâm Bình hiện đang gìn giữ được quần thể nghiến gồm 25 cây trăm năm tuổi và đang được đề nghị công nhận cây di sản Việt Nam. Quần thể nghiến này có vị trí mọc cạnh con đường vào khu dân cư nên rất thuận lợi cho du khách tham quan, trải nghiệm du lịch sinh thái.

Với người dân vùng cao, còn rừng là còn bản làng, còn sinh kế bởi những khu rừng nguyên sinh chứa đựng “kho báu” đặc biệt tạo nên một nguồn lợi lớn từ ngành “công nghiệp không khói”. Du lịch sinh thái từ rừng đã mang đến nguồn lợi không nhỏ cho người dân.

Nhiều năm qua, chính quyền các địa phương tại Tuyên Quang và người dân đã đồng hành khai thác tiềm năng của rừng để phát triển du lịch sinh thái.

Người dân bản địa cùng các kiểm lâm, nhân viên tuần rừng là những hướng dẫn viên du lịch để đưa khách đến khám phá trải nghiệm giúp du khách hiểu hơn về lịch sử, vai trò của rừng nguyên sinh cũng như công tác giữ rừng.

Ông Ma Thanh Khiết - Hạt kiểm lâm Na Hang cho biết, mỗi năm các cán bộ kiểm lâm, nhân viên tuần rừng thường dẫn 30 đoàn khách vào rừng nguyên sinh.

"Du khách ưu thích mạo hiểm, khám phá sẽ được các hướng dẫn viên đặc biệt dẫn đường để đảm bảo an toàn, đi đúng địa điểm cần đến. Những chương trình như vậy đã mang lại trải nghiệm ấn tượng cho du khách và cũng để người dân hiểu hơn về công tác bảo vệ rừng", ông Khiết cho hay.

Tại rừng đặc dụng Tân Trào nơi có gần 4.000 ha, trong đó có trên 3.100 ha rừng tự nhiên. Ở đó có những cây gù hương, nghiến, lim xanh vươn cao cả mấy chục mét. Dưới tán rừng là một kho tàng cây thảo dược đồ sộ như giảo cổ lam, thiên nhiên kiện, sâm cau.

Anh Ma Văn Tiến chủ homestay Tiến Phương ở thôn Tân Lập, xã Tân Trào cho biết, người dân ý thức được rằng, rừng giúp họ nâng cao chất lượng homestay từ sinh thái môi trường, cảnh quan và ẩm thực.

"Những năm qua du lịch sinh thái thăm quan rừng rất phát triển và du khách cũng ưa thích hình thức này. Từ rừng mà chúng tôi kinh doanh những dịch vụ đi kèm như ăn nghỉ, đưa đón. Thu nhập của chúng tôi cũng bền vững hơn, nhiều hộ đã thoát được nghèo", anh Tiến chia sẻ.

Phát triển lâm nghiệp, đẩy mạnh kinh tế rừng

Tuyên Quang có độ che phủ rừng chiếm 65% diện tích đất tự nhiên, nằm trong top 3 cả nước. Toàn tỉnh có 448.680 ha rừng và đất lâm nghiệp thì trong đó diện tích rừng tự nhiên 281.700 ha.

Tỉnh Tuyên Quang hiện giữ được 2/3 diện tích là rừng tự nhiên với độ đa dạng sinh học cao, nhiều loài cây, động vật nằm trong sách đỏ thế giới, Việt Nam cần được bảo vệ nghiêm ngặt.

Trên thực tế, lâm nghiệp giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xanh, bảo vệ môi trường sinh thái, ứng phó với biến đổi khí hậu và tạo sinh kế bền vững cho người dân, nhất là ở khu vực miền núi.

Nhận thức rõ vị trí, vai trò đó, thời gian qua, tỉnh Tuyên Quang đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, xác định phát triển kinh tế rừng là một nhiệm vụ trọng tâm trong cơ cấu ngành nông nghiệp, góp phần giảm nghèo bền vững.

Các cấp ủy, chính quyền đã tập trung rà soát, thống nhất hiện trạng rừng và đất lâm nghiệp trên địa bàn. Đồng thời triển khai đồng bộ các giải pháp bảo vệ, phát triển rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và phát triển lâm nghiệp theo chuỗi giá trị.

Cuộc sống thường ngày của người dân vùng cao Tuyên Quang gắn với rừng, cũng từ đó đã tạo nên những sản phẩm du lịch đặc trưng. Ảnh: Nguyễn Tùng.
Cuộc sống thường ngày của người dân vùng cao Tuyên Quang gắn với rừng, cũng từ đó đã tạo nên những sản phẩm du lịch đặc trưng. Ảnh: Nguyễn Tùng.

Đặc biệt, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng tiếp tục được triển khai hiệu quả với tổng kinh phí 177,48 tỉ đồng, diện tích rừng được chi trả đạt hơn 642.980 ha. Việc này góp phần quan trọng giúp người dân yên tâm chăm sóc, gắn bó bền vững với rừng.

Năm 2025, tổng nguồn thu từ dịch vụ môi trường rừng của tỉnh đạt trên 184 tỉ đồng, cùng hơn 34,6 tỉ đồng từ trồng rừng thay thế. Trong quý I.2026, tổng nguồn thu đạt gần 53 tỉ đồng.

Nguồn lực này không chỉ góp phần tăng cường đầu tư cho công tác bảo vệ, phát triển rừng mà còn tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân gắn bó với rừng.

Gia đình ông Hoàng Mạnh Tài, xã Nấm Dẩn (tỉnh Tuyên Quang) được giao bảo vệ gần 5 ha rừng, mỗi năm gia đình đều nhận được tiền chi trả từ dịch vụ môi trường rừng. Sự hỗ trợ ổn định này góp phần cải thiện thu nhập, đồng thời tạo động lực để gia đình tích cực giữ rừng.

Năm 2026, tỉnh Tuyên Quang tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện đối với công tác lâm nghiệp, tập trung nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và phát triển kinh tế rừng theo hướng bền vững.

Cùng với đó, huy động các nguồn lực xã hội, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào trồng rừng gỗ lớn, chế biến sâu, phát triển lâm nghiệp theo chuỗi giá trị gắn với nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững.