Nghị quyết 253 mở dư địa phát triển năng lượng tại Gia Lai

Quốc hội ban hành Nghị quyết số 253/2025/QH15 về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 được đánh giá là bước đi kịp thời, mang ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh nhu cầu năng lượng phục vụ tăng trưởng kinh tế gia tăng nhanh chóng. Với nhiều tiềm năng về điện gió, điện mặt trời và hệ thống lưới điện đang từng bước hoàn thiện, tỉnh Gia Lai được kỳ vọng sẽ tận dụng tốt các cơ chế mới để phát triển ngành năng lượng theo hướng bền vững.

Tạo hành lang pháp lý minh bạch

Theo ông Trần Thúc Kham - Phó Giám đốc Sở Công Thương Gia Lai, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng cao, hướng tới trở thành quốc gia có nền công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030, kéo theo nhu cầu tiêu thụ năng lượng, đặc biệt là điện năng, tăng mạnh và liên tục.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy khung pháp lý hiện hành vẫn còn một số hạn chế, chưa theo kịp sự phát triển của các mô hình năng lượng mới như điện gió ngoài khơi, cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) hay đấu thầu giá điện sau đầu tư. Trong bối cảnh đó, Nghị quyết số 253/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/3/2026 được xem là giải pháp quan trọng, tháo gỡ các “nút thắt” thể chế, tạo nền tảng chính sách ổn định, minh bạch cho phát triển năng lượng. 

Nghị quyết cho phép điều chỉnh, cập nhật quy hoạch phát triển điện lực và phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh phù hợp với yêu cầu thực tiễn, song vẫn bảo đảm không làm thay đổi mục tiêu, định hướng lớn, tổng công suất theo cơ cấu nguồn đã được phê duyệt.

Nghị quyết còn mở rộng các hình thức mua bán điện mới, hoàn thiện cơ chế giá điện sau đấu thầu, góp phần tạo môi trường đầu tư ổn định, hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Đặc biệt, các dự án đầu tư kinh doanh lưới điện nằm trong quy hoạch phát triển điện lực sẽ không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, rút ngắn đáng kể thời gian triển khai dự án.

Vận dụng cơ chế để bứt phá

Trên cơ sở các cơ chế, chính sách mới, Gia Lai xác định sẽ vận dụng linh hoạt trong quá trình điều chỉnh, cập nhật nội dung quy hoạch phát triển điện lực và phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh, bảo đảm tuân thủ pháp luật, phù hợp với chủ trương chuyển dịch năng lượng và giữ vững an ninh năng lượng.

Theo ông Trần Thúc Kham, địa phương đặc biệt chú trọng nguyên tắc công khai, minh bạch, kiểm soát chặt chẽ quyền lực, phòng chống tham nhũng, lãng phí, không để phát sinh cơ chế "xin - cho" trong quá trình triển khai các dự án năng lượng. 

Thời gian qua, Sở Công Thương đã tham mưu UBND tỉnh báo cáo Bộ Công Thương về tình hình triển khai các dự án nguồn và lưới điện trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đồng thời cung cấp thông tin, số liệu phục vụ hoàn thiện Đề án điều chỉnh Quy hoạch điện quốc gia giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Gia Lai cũng đã báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết số 233/NQ-CP của Chính phủ về tháo gỡ khó khăn cho các dự án năng lượng tái tạo. Tỉnh đã đưa vào vận hành phát điện 3 dự án với tổng công suất 132 MW; 2 dự án khác với tổng công suất 250,5 MW đang được đẩy nhanh tiến độ thẩm định, sớm đưa  vào vận hành.

Tiếp tục rà soát tình hình lắp đặt cột đo gió tại khu vực phía tây tỉnh, theo dõi hoạt động đăng ký đầu tư và tiến độ triển khai các dự án điện gió, điện mặt trời nối lưới. Trên cơ sở đó, tỉnh kiến nghị Chính phủ, Bộ Công Thương xem xét đưa các dự án nguồn và lưới điện của Gia Lai vào Đề án điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, đồng thời xây dựng kế hoạch lựa chọn nhà đầu tư các dự án năng lượng tái tạo trong thời gian tới.

Nghị quyết số 253/2025/QH15 đi vào cuộc sống được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới để Gia Lai khai thác hiệu quả tiềm năng năng lượng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương theo hướng bền vững.