Chủ động phòng ngừa từ hệ thống điện
Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là nhiệm vụ thường xuyên được Tổng công ty Điện lực TP. Hồ Chí Minh (EVNHCMC) và các đơn vị trực thuộc quán triệt, thực hiện nghiêm túc. Công tác này được triển khai từ kiểm tra, bảo trì thiết bị đến tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng điện an toàn.
Diễn tập phương án phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại Công ty Điện lực Gia Định.
Theo EVNHCMC, an toàn điện phải bắt đầu từ phòng ngừa. Phòng cháy phải được thực hiện trước khi sự cố xảy ra. Trong đó, mỗi người sử dụng điện là một mắt xích quan trọng trong việc nhận diện và loại trừ nguy cơ.
Số liệu của Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (C07) cho thấy, năm 2025, số vụ cháy có nguyên nhân do sự cố hệ thống, thiết bị điện của cơ sở, hộ gia đình chiếm 75,78%. Trong 3 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ này là 74,59% tổng số vụ cháy.
Bên cạnh nguy cơ từ hệ thống điện tại cơ sở, hộ gia đình, việc sử dụng xe máy điện, ô tô điện và các thiết bị sạc ngày càng phổ biến cũng đặt ra yêu cầu mới về phòng ngừa cháy, nổ. Việc sử dụng, lắp đặt và vận hành thiết bị điện đúng quy định vì vậy cần được quan tâm ngay từ đầu.
Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chương trình quốc gia về an toàn trong sử dụng điện giai đoạn 2026-2035. Kế hoạch triển khai của Công an Thành phố cũng xác định yêu cầu phối hợp giữa lực lượng công an với các sở, ngành, chính quyền địa phương và EVNHCMC.
Mục tiêu là phòng ngừa tai nạn, sự cố và kéo giảm số vụ cháy, nổ có nguyên nhân do điện. Hoạt động phối hợp được yêu cầu thực hiện thường xuyên, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị và tránh chồng chéo.
Diễn tập phương án phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở.
Trả lời phóng viên Báo Công Thương, ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng giám đốc EVNHCMC cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, EVNHCMC đã thành lập 54 đội phòng cháy, chữa cháy cơ sở với 1.113 thành viên. Tổng công ty có 109 người tham gia lớp huấn luyện người kiểm tra công tác phòng cháy, chữa cháy. Đồng thời, EVNHCMC xây dựng 178 phương án chữa cháy và đã tổ chức thực tập 60 phương án.
Các hoạt động này nhằm nâng cao khả năng phát hiện sớm, xử lý ban đầu và phối hợp kịp thời khi phát sinh tình huống. Đây cũng là một phần trong yêu cầu chủ động phòng ngừa rủi ro tại các cơ sở điện lực.
Đối với các cơ sở thuộc diện quản lý, EVNHCMC đang triển khai trang bị, kết nối thiết bị truyền tin báo cháy với hệ thống phòng cháy, chữa cháy và khai báo cơ sở dữ liệu theo quy định.
Riêng hệ thống trạm biến áp 110 kV và 220 kV, Công ty Lưới điện Cao thế đang quản lý công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại 119 trạm. EVNHCMC đã phối hợp cung cấp hồ sơ phục vụ công tác quản lý của Sở Công Thương.
Theo ngành điện thành phố, phòng cháy, chữa cháy không bắt đầu khi đám cháy đã xảy ra. Công tác này phải được thực hiện từ quản lý kỹ thuật, kiểm tra thiết bị, bảo trì, phát hiện bất thường và loại trừ nguy cơ ngay từ đầu.
EVNHCMC cũng thường xuyên tham gia các đoàn kiểm tra liên ngành. Nhân lực chuyên môn được bố trí để phối hợp kiểm tra thực tế và tham gia ý kiến về việc lắp đặt, bố trí, sử dụng thiết bị điện tại các cơ sở.
Qua kiểm tra, ngành điện khuyến cáo các đơn vị khắc phục nguy cơ mất an toàn điện, cháy, nổ được phát hiện. Việc rà soát được chú trọng tại các khu vực tập trung đông người như sân khấu, hội chợ, triển lãm, hệ thống chiếu sáng trang trí và những địa điểm có nguy cơ cao.
Cách tiếp cận này giúp chuyển trọng tâm từ xử lý sự cố sang phòng ngừa. Khi nguy cơ được phát hiện sớm, các đơn vị có thể chủ động khắc phục trước khi xảy ra cháy, nổ hoặc tai nạn liên quan đến điện.
“Đi từng ngõ, gõ từng nhà” để nâng cao nhận thức
Cùng với các giải pháp kỹ thuật, EVNHCMC xác định tuyên truyền là một nhiệm vụ quan trọng để nâng cao ý thức sử dụng điện an toàn trong cộng đồng.
EVNHCMC phối hợp với chính quyền phường, xã kiểm tra và hướng dẫn người dân quản lý, sử dụng điện an toàn.
Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, EVNHCMC đã phối hợp với chính quyền phường, xã kiểm tra và hướng dẫn người dân quản lý, sử dụng điện an toàn. Trong 6 tháng đầu năm 2026, ngành điện thành phố đã khảo sát, tư vấn sử dụng điện cho 56.075/110.000 hộ gia đình, đạt 50,98% kế hoạch năm. Hàng chục nghìn cẩm nang, tài liệu, tờ rơi, áp phích hướng dẫn cũng được phát đến người dân.
EVNHCMC tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm và hoạt động tuyên truyền. Nội dung an toàn điện được đưa đến trường học, chợ, trung tâm thương mại, tổ dân phố và khu dân cư.
Ngành điện thành phố cũng phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Công Thương thực hiện chương trình “Kilowatt? - Học sinh chung tay sử dụng điện an toàn, tiết kiệm” trong nhiều năm.
Các hoạt động cộng đồng đã đưa kiến thức về an toàn điện đến 58 trường học và điểm sinh hoạt cộng đồng, với hơn 11.000 học sinh, thanh thiếu niên và người dân tham gia. EVNHCMC đồng thời cải tạo, sửa chữa hệ thống điện cho hơn 300 hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Qua đó, công tác tuyên truyền được gắn với hành động thực tế. Người dân được hướng dẫn trực tiếp thay vì tiếp nhận thông tin một cách thụ động.
EVNHCMC đang hướng tới cách tuyên truyền từ “nói cho người dân biết” sang “giúp người dân nhận diện nguy cơ”. Đây là yêu cầu cần thiết trong bối cảnh các thiết bị điện ngày càng đa dạng, cùng với sự gia tăng của phương tiện và thiết bị sạc điện.
Lượng thông tin kỹ thuật về an toàn điện và phòng cháy, chữa cháy rất lớn. Nếu truyền tải nguyên các quy định kỹ thuật, người dân có thể khó nhớ và khó áp dụng. Vì vậy, nội dung tuyên truyền cần ngắn gọn, trực quan và gắn với những tình huống thường gặp.
Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cũng định hướng EVN xây dựng nội dung tuyên truyền dễ hiểu, triển khai trên nhiều nền tảng như ứng dụng điện tử, SMS, Zalo, tổng đài chăm sóc khách hàng, website và các kênh truyền thông. Nội dung hướng dẫn về trạm sạc, bộ sạc xe điện cũng cần được cập nhật phù hợp với thực tế sử dụng.
EVNHCMC đã xây dựng nội dung tư vấn khách hàng khi lắp đặt và sử dụng thiết bị điện. Các công ty điện lực trực thuộc được giao thực hiện tư vấn khi đấu nối điện sinh hoạt. Trung tâm Chăm sóc khách hàng chuyển tải nội dung qua ứng dụng CSKH, website, mạng xã hội, hình ảnh và video ngắn.
Trong thời gian tới, ngành điện thành phố tiếp tục hướng đến phương thức tuyên truyền trực quan và đơn giản. Thay vì cung cấp danh sách dài các tiêu chí kỹ thuật, người dân có thể được hướng dẫn bằng bảng tự kiểm tra với những câu hỏi gần gũi. Chẳng hạn, tủ điện có an toàn không; dây dẫn, ổ cắm có dấu hiệu cháy xém, bong tróc không; có sử dụng nhiều ổ cắm nối tiếp gây quá tải không; thiết bị có vỏ kim loại đã được nối đất đúng yêu cầu chưa; khu vực sạc xe điện có bảo đảm an toàn không; phương tiện chữa cháy có dễ tiếp cận không…
EVNHCMC cũng có thể tăng cường các bộ hình ảnh “Đúng - Sai”, giúp người dân nhanh chóng nhận diện hành vi hoặc tình trạng có nguy cơ. Mỗi nội dung cần làm rõ ba vấn đề: sai ở đâu, nguy hiểm gì và cần làm gì để khắc phục.
Tuy nhiên, những nội dung đòi hỏi đo đạc, kiểm tra kỹ thuật chuyên sâu vẫn cần người có chuyên môn thực hiện. Người dân cần được trang bị kiến thức để nhận diện nguy cơ ban đầu, không nên tự thực hiện những công việc thuộc phạm vi kiểm định, sửa chữa hệ thống điện.
Từ kiểm tra kỹ thuật đến tuyên truyền tại cộng đồng, EVNHCMC đang triển khai nhiều lớp giải pháp nhằm phòng ngừa cháy, nổ và tai nạn do điện. Khi mỗi hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh và người dân chủ động kiểm tra, sử dụng thiết bị đúng cách, công tác an toàn điện sẽ có thêm một lớp bảo vệ từ cộng đồng.
