Lạng Sơn tăng cường các giải pháp sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả

Giai đoạn 2021–2025 tiết kiệm được trên 93,5 triệu kWh điện

Trong những năm gần đây, cùng với đà phát triển thương mại biên giới, dịch vụ và sản xuất, nhu cầu sử dụng điện tại Lạng Sơn liên tục gia tăng. Tại các khu vực cửa khẩu, đô thị và vùng sản xuất tập trung, điện năng không còn đơn thuần là yếu tố đầu vào mà đã trở thành “hạ tầng nền” cho tăng trưởng kinh tế.

Sức ép đối với hệ thống điện vì thế ngày càng rõ nét, đặc biệt trong các tháng nắng nóng và khung giờ cao điểm. Trước thực trạng trên, Điện lực Lạng Sơn đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng điện, qua đó mang lại những kết quả tích cực.

Theo thống kê của Công ty Điện lực Lạng Sơn, trong giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh tiết kiệm được trên 93,5 triệu kWh điện, tương ứng khoảng 2,17% tổng điện thương phẩm toàn tỉnh trong 5 năm (bình quân trên 2,1%/năm). Tỷ lệ tiết kiệm tăng đều qua từng năm, từ 2,01% năm 2021 lên 2,5% vào năm 2025.

Riêng năm 2025, sản lượng điện tiết kiệm đạt 23,19 triệu kWh, trong khi tổn thất điện năng được kiểm soát ở mức 6,06%, thấp hơn kế hoạch đề ra và giảm so với cùng kỳ. Phụ tải cực đại đạt 233 MW, tăng khoảng 6,4% so với năm trước, song hệ thống vẫn được vận hành ổn định nhờ các giải pháp điều tiết hợp lý.

Một điểm đáng chú ý là công suất tiết giảm vào giờ cao điểm đạt khoảng 11,32 MW, cho thấy hiệu quả rõ rệt của việc điều chỉnh phụ tải. Đến hết năm 2025, ngành điện đã ký thỏa thuận với 28 khách hàng lớn tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải điện, với tổng công suất cam kết tiết giảm đạt 15,88 MW.

Song song với các giải pháp kỹ thuật, công tác tuyên truyền tiếp tục được duy trì nhưng theo hướng thực chất hơn. Các nội dung như: Nhắn tin tuyên truyền tới 100% khách hàng, công khai sản lượng tiêu thụ điện của các cơ quan hành chính, hay hưởng ứng các chiến dịch như Giờ Trái đất... tất cả đều được tuyên truyền rộng rãi đến người dân nhằm hình thành thói quen sử dụng điện tiết kiệm trong cộng đồng.

Dư địa lớn và bài toán quản trị điện năng

Dù đạt được những kết quả đáng ghi nhận, dư địa tiết kiệm điện trên địa bàn Lạng Sơn vẫn còn rất lớn, trải rộng ở nhiều nhóm khách hàng. Theo Công ty Điện lực Lạng Sơn, với đặc thù của tỉnh Lạng Sơn, nhóm khách hàng sinh hoạt đang chiếm tỷ trọng điện thương phẩm lớn nhất, khoảng 58%, do đó đây cũng là khu vực có tiềm năng tiết kiệm điện đáng kể. Chỉ cần giảm một tỷ lệ nhỏ, khoảng 2 đến 5%, tổng sản lượng điện tiết kiệm của toàn tỉnh đã có thể tăng lên rõ rệt so với các nhóm khác. Đáng chú ý, đây là nhóm có số lượng thiết bị sử dụng điện rất lớn và phân tán như điều hòa, bình nóng lạnh, thiết bị sưởi ấm, chiếu sáng. Vì vậy, việc thay đổi thói quen sử dụng điện hoặc chuyển sang các thiết bị tiết kiệm năng lượng như Inverter ở quy mô hộ gia đình có thể tạo ra hiệu ứng cộng dồn rất lớn.

Bên cạnh đó, nhóm công nghiệp xây dựng dù chỉ chiếm khoảng 28% tổng điện thương phẩm nhưng lại có lợi thế về tính tập trung và khả năng áp dụng các giải pháp kỹ thuật chuyên sâu, trong đó có chương trình điều chỉnh phụ tải (DR). Trên thực tế, chỉ cần một cơ sở sản xuất điều chỉnh hợp lý dây chuyền vận hành cũng có thể mang lại mức tiết kiệm tương đương hàng nghìn hộ dân...

Tuy nhiên, tiềm năng chỉ thực sự trở thành kết quả khi có một phương thức tổ chức phù hợp. Thực tế cho thấy, nếu chỉ dừng lại ở vận động hay khuyến nghị, dư địa tiết kiệm điện rất khó được khai thác triệt để. Chính vì vậy, vấn đề cốt lõi không còn nằm ở việc “có thể tiết kiệm bao nhiêu”, mà là “tiết kiệm bằng cách nào và quản lý ra sao để hiệu quả”.

Theo ông Vũ Khánh Toàn, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Lạng Sơn cho biết, thời gian qua đã có những thay đổi trong cách tiếp cận, kết hợp vận động tiết kiệm điện sang quản trị hiệu quả sử dụng điện dựa trên dữ liệu, công nghệ và cam kết phụ tải.

“Nhiều năm qua, để công tác tiết kiệm điện đi vào thực chất, công ty đã đẩy mạnh quản lý bằng dữ liệu, công nghệ và cam kết phụ tải. Điều chỉnh phụ tải, giảm tổn thất điện năng và tư vấn theo từng nhóm khách hàng là ba trụ cột quan trọng nhất hiện nay”, ông Toàn cho biết.

Trong đó, giảm tổn thất điện năng được thực hiện đồng bộ thông qua hoàn thiện kết lưới điện, san tải hợp lý giữa các trạm biến áp, rút ngắn bán kính cấp điện và xử lý các điểm quá tải. Việc thay thế dây dẫn cũ, nâng tiết diện đường dây, lắp đặt tụ bù nâng cao hệ số công suất đã góp phần giảm tổn thất kỹ thuật, đồng thời cải thiện chất lượng điện áp cung cấp cho khách hàng.

Ở khía cạnh điều chỉnh phụ tải, ngành điện đã chủ động làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp sản xuất lớn, đặc biệt nhóm có sản lượng từ 1 triệu kWh/năm trở lên, để xây dựng kế hoạch sử dụng điện hợp lý. Các doanh nghiệp được khuyến nghị hạn chế vận hành trong các khung giờ cao điểm từ 13h00 đến 15h00 và 20h00 đến 23h00, cũng như trong các tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 5 đến tháng 8.

Không chỉ tập trung vào nhóm khách hàng lớn, chương trình điều chỉnh phụ tải còn được mở rộng tới 152 khách hàng có trạm biến áp chuyên dùng. Tổng công suất cam kết dịch chuyển ra khỏi giờ cao điểm đạt 9,82 MW trong khung giờ trưa và 4,02 MW trong khung giờ tối, góp phần giảm đáng kể áp lực cho hệ thống điện.

Dữ liệu điện năng không chỉ phục vụ vận hành mà còn trở thành công cụ hỗ trợ quản lý nhà nước. Hàng tháng, tình hình sử dụng điện của các cơ quan hành chính, chiếu sáng công cộng được tổng hợp, báo cáo Sở Công Thương, làm cơ sở để UBND tỉnh điều hành hiệu quả công tác tiết kiệm điện trên địa bàn.

Bên cạnh đó, ngành điện tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân và doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản, tự tiêu. Đây được xem là giải pháp bền vững, góp phần giảm áp lực lên lưới điện, đồng thời giúp khách hàng chủ động nguồn năng lượng và tiết giảm chi phí.

Đến ngày 31/03/2026, Công ty Điện lực Lạng Sơn đã lắp đặt 270.863 công tơ điện tử đo xa, đạt tỷ lệ 99,93% trên tổng số khách hàng. Trong đó hệ thống đo xa công tơ 3 pha 3 giá khách hàng có TBA chuyên dùng cho phép theo dõi biểu đồ phụ tải theo thời gian thực theo chu kỳ 30 phút/lần và hệ thống đo xa công tơ khách hàng sinh hoạt, tiêu dùng được thu thập dữ liệu chỉ số, sản lượng hàng ngày, qua đó phát hiện sớm các bất thường và đưa ra khuyến nghị điều chỉnh kịp thời cho khách hàng trong việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.