Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn tặng quà cho học sinh nhân dịp khai giảng năm học 2026–2027. Ảnh: N.Giàu
Sau sắp xếp, bài toán nguồn lực vẫn còn
Năm học 2026–2027 đánh dấu một thay đổi lớn của ngành Giáo dục Đắk Lắk, đó là việc sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục. Theo báo cáo, toàn tỉnh Đắk Lắk đã giảm 642 đầu mối cơ sở giáo dục, tương đương 50,7%. Sau sắp xếp, toàn tỉnh có 625 cơ sở giáo dục với 20.710 lớp, 678.168 học sinh và 44.429 cán bộ, giáo viên, nhân viên.
Việc sắp xếp được đặt trong yêu cầu tinh gọn nhưng không làm ảnh hưởng quyền học tập của học sinh. Trước đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu việc tổ chức lại mạng lưới trường lớp không được tạo thêm rào cản về địa lý, chi phí và không để học sinh vì hoàn cảnh khó khăn mà không thể đến trường.
Trước đó, tại cuộc họp xây dựng phương án sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh, việc tổ chức lại không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối quản lý mà còn hướng tới tái cấu trúc hệ thống giáo dục theo hướng hiện đại, sử dụng hiệu quả đội ngũ cán bộ, giáo viên, phát huy cơ sở vật chất hiện có và xây dựng mạng lưới trường lớp phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Cùng với đó, tỉnh Đắk Lắk định hướng nâng cao hiệu quả điều hành, dành thêm nguồn lực cho hoạt động dạy và học; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học - công nghệ trong quản lý giáo dục.
Sau khi bộ máy được sắp xếp, bài toán đặt ra là phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nhất là đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất, để việc tinh gọn thực sự chuyển thành chất lượng giáo dục.
Năm học 2026–2027 đánh dấu bước thay đổi lớn của ngành Giáo dục Đắk Lắk với việc sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục. Ảnh: N.Giàu
Từ những con số chưa thể hài lòng
Kết quả Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 cho thấy một bức tranh giáo dục với cả những điểm sáng và những vấn đề cần tiếp tục giải quyết.
Toàn tỉnh có 33.925 thí sinh dự thi, tỷ lệ tốt nghiệp đạt 97,33%. Có 26 trường đạt tỷ lệ tốt nghiệp 100%, 77 thí sinh đạt điểm 10 và Đắk Lắk có 2 thủ khoa toàn quốc ở các tổ hợp B00 và C00.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào tỷ lệ tốt nghiệp sẽ khó phản ánh đầy đủ chất lượng giáo dục. Theo Báo Đắk Lắk, kết quả kỳ thi năm nay cho thấy điểm trung bình các môn thi của tỉnh vẫn nằm trong nhóm 5 địa phương thấp nhất cả nước.
Tại Kỳ họp thứ Hai, HĐND tỉnh khóa XI, vấn đề này được các đại biểu đặt ra, đề nghị ngành Giáo dục phân tích toàn diện kết quả kỳ thi, làm rõ nguyên nhân và có giải pháp nâng chất lượng theo hướng bền vững, nhất là thu hẹp khoảng cách giữa vùng thuận lợi với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới.
Đây cũng là bài toán được ngành Giáo dục nhìn nhận trước năm học mới. Địa bàn tỉnh rộng, hệ thống trường lớp phân bố trên nhiều khu vực; học sinh thuộc nhiều thành phần dân tộc, trong đó có tỷ lệ lớn học sinh dân tộc thiểu số. Cùng với đó là những hạn chế về đội ngũ, cơ sở vật chất và điều kiện dạy học ở một số địa bàn.
Như vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là duy trì tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình hay tốt nghiệp, mà phải nâng chất lượng thực chất, nhất là ở những nơi điều kiện dạy và học còn khó khăn.
Ngành Giáo dục Đắk Lắk đứng trước yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục đại trà sau sắp xếp mạng lưới trường lớp. Ảnh: N.Giàu
Đặt mục tiêu cao, phải tạo chuyển biến thực chất
Trong năm học mới, Đắk Lắk đã đặt mục tiêu nâng chất lượng giáo dục đại trà trong giai đoạn 2026–2030. Theo Kế hoạch 334/KH-UBND, tỉnh xác định 6 nhóm giải pháp gồm tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền; phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực; nâng cao chất lượng đội ngũ; đổi mới quản lý chuyên môn và hỗ trợ vùng khó; chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và AI; đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra.
Mục tiêu đến năm 2030 là tỷ lệ hoàn thành chương trình tiểu học trên 99,7%, THCS trên 99,5% và tỷ lệ tốt nghiệp THPT hệ đại trà duy trì trên 99,5%. Tỉnh cũng đặt mục tiêu phấn đấu vào nhóm 25 địa phương có điểm trung bình thi tốt nghiệp THPT cao nhất cả nước.
Đây là những mục tiêu cao hơn đáng kể so với thực trạng được phản ánh từ kết quả kỳ thi năm 2026. Vì vậy, vấn đề không chỉ nằm ở việc đặt ra các chỉ tiêu, mà ở khả năng biến giải pháp thành thay đổi cụ thể tại từng trường, từng địa bàn.
Đặc biệt, với khu vực còn khó khăn, việc đầu tư phải đi cùng cách tổ chức phù hợp. Các trường phổ thông nội trú liên cấp tại Buôn Đôn, Ia Lốp và Ia Rvê đã hoàn thành giai đoạn 1, bước đầu vận hành mô hình bán trú, nội trú; dự án tại Ea Bung đang được đẩy nhanh tiến độ. Đây là một trong những giải pháp nhằm tăng cơ hội tiếp cận giáo dục cho học sinh vùng biên.
Cùng với cơ sở vật chất, ngành Giáo dục đang rà soát, điều tiết đội ngũ sau sắp xếp. Chuyển đổi số, học bạ điện tử, ứng dụng AI và đổi mới phương pháp dạy học cũng được xác định là những hướng đi quan trọng.
Tuy nhiên, để những chủ trương này tạo ra kết quả, việc tổ chức thực hiện sẽ là khâu quyết định. Hạ tầng giữa các khu vực chưa đồng đều, tình trạng thiếu giáo viên cục bộ vẫn còn và điều kiện học tập của học sinh giữa các vùng vẫn có sự khác biệt.
Cơ sở vật chất giáo dục từng bước được đầu tư, hoàn thiện, tạo nền tảng để ngành Giáo dục Đắk Lắk nâng cao chất lượng dạy và học. Ảnh: N.Giàu
Tại cuộc làm việc với ngành Giáo dục, lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk yêu cầu nhìn thẳng vào những tồn tại, hạn chế để có giải pháp căn cơ, đột phá; tập trung khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, tiếp tục sắp xếp mạng lưới trường lớp nhưng phải bảo đảm quyền học tập của học sinh. Cùng với đó là ưu tiên nguồn lực cho các trường vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới; tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm công khai, minh bạch trong hoạt động của ngành.
Năm học 2026–2027 vì thế không chỉ đánh dấu bước chuyển sau một đợt sắp xếp lớn về mạng lưới giáo dục, mà còn đặt ra phép thử về hiệu quả sử dụng nguồn lực. Thước đo cuối cùng không chỉ nằm ở số trường, lớp, giáo viên hay những tỷ lệ trên báo cáo, mà phải được thể hiện bằng chất lượng dạy và học, bằng sự tiến bộ thực chất của mỗi học sinh và khoảng cách giáo dục giữa các vùng từng bước được thu hẹp.
