Đổi mới toàn diện công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng
Sáng 22/4, Ủy ban Kiểm tra Trung ương tổ chức Hội nghị phổ biến, quán triệt và triển khai thực hiện các văn kiện, nghị quyết về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng được thông qua tại Hội nghị lần thứ hai của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Tại hội nghị, đồng chí Nghiêm Xuân Thành, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã trình bày những nội dung cơ bản của Nghị quyết 05-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra giám sát và kỷ luật đảng; Chương trình hành động của ngành kiểm tra Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Hội nghị tại điểm cầu Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Ảnh: Thu Hà
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra nhấn mạnh sự cần thiết ban hành Nghị quyết 05-NQ/TW xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong tình hình mới; khắc phục những hạn chế, bất cập trong công tác kiểm tra, giám sát thời gian qua và cụ thể hóa các mục tiêu Đại hội XIV của Đảng.
Đồng thời cũng nêu những nội dung cốt lõi của Nghị quyết 05-NQ/TW. Trong đó, quan điểm chỉ đạo nhất quán khẳng định "kiểm tra, giám sát" là phương thức lãnh đạo quan trọng của Đảng; thực hiện phương châm giám sát phải mở rộng, kiểm tra phải có trọng tâm, trọng điểm; mục tiêu là nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát gắn với kiểm soát quyền lực; ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm, sự suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tự diễn biến, tự chuyển hoá trong nội bộ; giữ vững kỷ luật, kỷ cương, góp phần xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu, sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, năng lực quản lý, quản trị quốc gia vì sự phát triển của đất nước.
Đồng chí Nghiêm Xuân Thành, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương. Ảnh: Thu Hà
Nghị quyết 05-NQ/TW đã nêu 6 nhóm nhiệm vụ giải pháp: Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và trách nhiệm của cấp uỷ, tổ chức đảng, đảng viên đối với công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng. Nâng cao chất lượng nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn; hoàn thiện hệ thống quy định của Đảng về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng. Đổi mới tư duy, phương pháp công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, gắn kiểm tra, giám sát với các phương thức kiểm soát quyền lực bảo đảm giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng. Chuyển đổi số toàn diện trong ngành Kiểm tra Đảng; đầu tư cơ sở vật chất, công nghệ, trang thiết bị, phương tiện làm việc đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Kiện toàn tổ chức bộ máy; nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của uỷ ban kiểm tra các cấp. Xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra bản lĩnh, liêm chính. Phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan kiểm tra của Đảng với các cơ quan có liên quan.
Thông tin những nội dung mới trong Quy định 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026 về công tác kiểm tra, giám sát kỷ luật Đảng, đồng chí Phạm Thái Hà, Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương cho biết, Quy định 21-QĐ/TW gồm 7 chương, 35 điều quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng đối với các tổ chức đảng và đảng viên trong việc chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, quy định, quyết định, quy chế, kết luận, hướng dẫn của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Hội nghị tại điểm cầu Bộ Công Thương. Ảnh: Thanh Tuấn
Quy định 21-QĐ/TW nêu rõ, tổ chức đảng và đảng viên phải thường xuyên tự kiểm tra, giám sát; tổ chức đảng cấp trên kiểm tra, giám sát tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên. Nguyên tắc, trình tự, thủ tục, thẩm quyền kỷ luật Đảng được quy định tại Điều lệ Đảng, các quy định, hướng dẫn của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương.
Về nguyên tắc thi hành kỷ luật trong Đảng, tổ chức đảng và đảng viên vi phạm kỷ luật phải được xử lý công minh, chính xác, kịp thời. Đảng viên vi phạm pháp luật đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự thì chuyển cơ quan có thẩm quyền giải quyết, không được xử lý nội bộ. Đảng viên chính thức vi phạm nghiêm trọng đến mức phải khai trừ thì phải kỷ luật khai trừ, không áp dụng biện pháp xóa tên, không chấp nhận việc xin ra khỏi Đảng…
Hình thức kỷ luật của Đảng: Đối với tổ chức đảng: Khiển trách, cảnh cáo, giải tán; đối với đảng viên chính thức: Khiển trách, cảnh cáo, cách chức (nếu có chức vụ), khai trừ; đối với đảng viên dự bị: Khiển trách, cảnh cáo.
Nhằm ngăn chặn hành vi gây trở ngại cho việc xem xét, kết luận của tổ chức đảng có thẩm quyền hoặc hành vi làm cho vi phạm trở nên nghiêm trọng hơn, Quy định 21-QĐ/TW nêu rõ, đảng viên, cấp ủy viên có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng kỷ luật đảng mà có hành vi cố ý gây trở ngại cho hoạt động của cấp ủy và công tác kiểm tra của Đảng hoặc bị cơ quan pháp luật có thẩm quyền ra quyết định khởi tố, truy tố, thì phải đình chỉ sinh hoạt đảng; cấp ủy viên bị đình chỉ sinh hoạt đảng đương nhiên bị đình chỉ sinh hoạt cấp ủy. Tổ chức đảng có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng kỷ luật đảng mà có hành vi cụ thể cố ý gây trở ngại cho hoạt động của tổ chức đảng, cho công tác lãnh đạo và kiểm tra của Đảng thì đình chỉ hoạt động…
Thống nhất nhận thức, hành động đồng bộ
Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Trần Tiến Hưng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương khẳng định, những nội dung của Nghị quyết 05-NQ/TW và Quy định 21-QĐ/TW có ý nghĩa hết sức quan trọng, là nền tảng vững chắc cho tư duy, là quy tắc chuẩn mực, thể chế bản lề cho hành động. Nội dung phổ biến, quán triệt đã đề cập tương đối đầy đủ, cụ thể.
Với vai trò là chức năng, phương thức lãnh đạo quan trọng nhất của Đảng, yêu cầu nhiệm vụ đặt ra đối với công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng trong thời gian tới rất cao. Nhất là trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó dự báo; trong nước, cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị cùng với việc triển khai các nghị quyết chiến lược đang tạo ra bước ngoặt đột phá thể chế, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ, giáo dục, văn hóa xã hội và hội nhập quốc tế.
Đồng chí Trần Tiến Hưng, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương phát biểu kết luận hội nghị. Ảnh: Thu Hà
Trên cơ sở nội dung phổ biến, quán triệt tại hội nghị, đồng chí Trần Tiến Hưng đề nghị các cơ quan kiểm tra Đảng các cấp tiếp tục tích cực tự nghiên cứu, nhanh chóng nắm vững, thấm nhuần, nhận thức đúng, đầy đủ và toàn diện, hiểu sâu, làm chủ các quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp định hướng, các quy định mới về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng; coi đó là trách nhiệm chính trị trực tiếp của mình.
Khẩn trương tham mưu cấp ủy cùng cấp xây dựng Chương trình hành động, kế hoạch cụ thể, có trọng tâm, trọng điểm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tiễn địa phương, cơ quan, đơn vị. Kịp thời rà soát, điều chỉnh bổ sung chương trình kế hoạch kiểm tra, giám sát của cấp ủy, Ủy ban Kiểm tra các cấp để triển khai thực hiện toàn diện các nhiệm vụ giải pháp của Nghị quyết, chương trình hành động của ngành Kiểm tra Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và phù hợp với tình hình thực tế.
Đồng thời, chủ động rà soát tham mưu cấp ủy ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các quy định, quy chế, quy trình về công tác kiểm tra, giám sát bảo đảm đồng bộ, thống nhất các quy định mới của Trung ương. Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, thực chất; từng bước xây dựng, kết nối liên thông dữ liệu với các cơ quan Nhà nước theo quy định; hiện đại hóa phương thức quản lý điều hành; tăng cường phối hợp liên ngành. Chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực số cho đội ngũ cán bộ kiểm tra đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới…
“Với quyết tâm thống nhất trong nhận thức; quyết liệt, đồng bộ, toàn diện, xuyên suốt trong hành động; thực chất trong kết quả và cùng hành động sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn nữa, nâng tầm toàn diện công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng trong toàn ngành Kiểm tra Đảng; góp phần nâng cao vai trò, năng lực lãnh đạo cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng, năng lực quản lý quản trị kiến tạo phát triển của Nhà nước”, đồng chí Trần Tiến Hưng nhấn mạnh.
Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến tại 3.993 điểm cầu với 97.121 đại biểu tham dự. Hội nghị quán triệt những văn bản có ý nghĩa quan trọng, là nền tảng vững chắc cho tư duy, là quy tắc, chuẩn mực, thể chế bản lề cho hành động. Nội dung phổ biến, quán triệt đã đề cập tương đối cụ thể, giúp các đại biểu nhận thức đúng, đầy đủ, những việc cần phải làm trong thời gian tới tại cơ quan, đơn vị, địa phương.
