Dệt ngày đoàn viên từ tấm hình - di vật liệt sĩ

Theo đó, vào tháng 1-2000, chị Tiến nhận được cuộc điện thoại của Thượng tá Trần Văn Lộc, Đội trưởng Đội Quy tập 589, Bộ CHQS tỉnh Quảng Bình (nay là Bộ CHQS tỉnh Quảng Trị) thông báo có một số di vật Đội đưa về nhưng đang ở cùng hài cốt liệt sĩ (HCLS) ngoài nghĩa trang. Sau khi báo cáo cấp trên, chị Tiến được giao nhiệm vụ cùng đoàn công tác của Bảo tàng Quân khu 4 đến làm việc với Đội để tiếp nhận di vật liệt sĩ.

Qua trao đổi, chị và đoàn công tác được biết, Đội khai quật được di vật này cùng HCLS vào ngày 24-11-1999 tại bản Thà Na, huyện Hin Bun, tỉnh Khăm Muộn, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Khi tìm được phần mộ, cán bộ đội quy tập được người dân địa phương cho biết, theo lời truyền lại, chiến sĩ ở phần mộ tên là Hương, còn họ và quê quán thì không rõ.

Khi cán bộ, nhân viên Bảo tàng Quân khu 4 xin phép anh em trong đội quy tập được đưa di vật của liệt sĩ về Bảo tàng thì một nhân viên trong đội quy tập tiến lại gần và nói: "Chúng tôi tìm thấy di vật cùng HCLS chỉ có vậy. Tôi nghĩ có thể chân dung đó là mẹ của liệt sĩ. Mẹ đã theo anh đi khắp chiến trường nên hãy để tấm hình mẹ tiếp tục ở bên anh...". Câu nói ấy khiến chúng tôi rất xúc động. Nhưng chúng tôi cũng giải thích rằng, nếu đưa di vật về Bảo tàng, qua những chi tiết còn lại biết đâu có thể khớp nối được thông tin, xác định được danh tính liệt sĩ, để sớm đưa liệt sĩ đoàn tụ với quê hương và gia đình”, chị Tiến xúc động nói.

Khi đưa di vật về, bức ảnh đã được Bảo tàng phục chế, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, như: Chuyên mục “Tìm thân nhân liệt sĩ” của Báo Quân đội nhân dân, Chuyên mục “Tìm tên cho liệt sĩ khuyết danh” trên Báo Công an nhân dân... Khoảng 10 tháng sau khi đăng thông tin, chị Tiến và cán bộ, nhân viên Bảo tàng vô cùng vui mừng khi nhận được cuộc điện thoại của ông Bùi Danh Khuê, anh trai của liệt sĩ, hiện đang sinh sống tại Hà Nội. Ông Khuê nói với chúng tôi rằng, ông đọc được thông tin Bảo tàng Quân khu 4 đăng trên Báo Quân đội nhân dân và nhận ra người trong bức ảnh chính là mẹ mình. Ông Khuê cũng đem các tài liệu đến Bảo tàng để chứng thực thông tin. Tấm hình đó là hình ảnh mẹ liệt sĩ-mẹ Dương Thị Diệp... Vậy là sau gần 30 năm, tấm ảnh trở thành cầu nối đưa liệt sĩ về với gia đình. Theo thông tin ông Khuê cung cấp, liệt sĩ tên là Bùi Danh Hương, sinh năm 1947, quê ở xã Thanh Long, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hải Hưng (cũ); hy sinh tại chiến trường C. “Nhờ các anh, mẹ tôi đã thỏa ước nguyện duy nhất là sống đến ngày được đón con trai về, được ôm con trai trong lòng...", ông Khuê tâm sự.

"Chúng tôi còn có một kỷ niệm sâu sắc nữa là ngày về thăm mẹ Diệp. Hôm ấy có Thượng tướng Trần Sâm, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Trung tướng Lê Văn Hân, lúc đó là Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Phó ban chuyên trách Ban Công tác đặc biệt Chính phủ và các đồng chí trong Cục Chính sách. Trước lúc vào thăm mẹ, Thượng tướng Trần Sâm và đoàn công tác đã đến dâng hương, dâng hoa viếng nghĩa trang liệt sĩ... Đứng trước ngôi mộ gió của liệt sĩ Bùi Danh Hương, chúng tôi có một cảm giác rất đặc biệt. Tôi nghĩ rằng sẽ nhanh thôi, ngôi mộ gió này sẽ là nơi an nghỉ của liệt sĩ Bùi Danh Hương, để anh mãi mãi sống trong vòng tay của quê hương và gia đình”, chị Tiến kể.

Đoàn công tác trò chuyện với mẹ Dương Thị Diệp. Ảnh do nhân vật cung cấp

Đến nhà thăm mẹ Diệp, lúc đó, mẹ đang ngồi trên chiếc chõng tre. Mắt mẹ đã mờ, đôi tai không còn nghe rõ nữa, có những lúc nhớ nhớ, quên quên. Nhưng tên Hương, con trai mẹ, mẹ không quên. Thượng tướng Trần Sâm và Trung tướng Lê Văn Hân trao chiếc ảnh chụp di vật cho mẹ và nói: “Chúng con là đồng đội của anh Hương, nhờ tấm ảnh này mà chúng con đã xác minh được lý lịch cho anh, để đưa anh về với mẹ’”. Nghe vậy, đôi tay mẹ run run, nước mắt mẹ rịn từ khóe mắt; giọng nghẹn ngào, đứt quãng, mẹ hỏi: “Nó đâu rồi?”. Nghe mẹ hỏi, một cảm xúc tuôn trào bỗng nhiên trào dâng trong lòng mọi người; hai vị tướng cùng lau dòng nước mắt và động viên mẹ, để mẹ yên lòng chờ đón người con trai yêu dấu về với gia đình... “Hơn 26 năm qua, hình ảnh mẹ Dương Thị Diệp trong buổi gặp mặt luôn in đậm trong trái tim tôi. Tôi càng thấm thía rằng, mỗi di vật của liệt sĩ để lại đều có thể mang theo một thông tin quý giá. Nếu chúng ta biết trân trọng, gìn giữ và tìm kiếm, biết đâu từ một di vật nhỏ bé lại có thể giúp đưa thêm một người lính trở về với gia đình”, chị Tiến chia sẻ.