Chính phủ Anh cho biết, tại cuộc gặp mới đây với Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Thủ tướng xứ sở sương mù Andy Burnham nhấn mạnh London cần “táo bạo hơn” trong việc theo đuổi mối quan hệ gần gũi hơn với EU. Trong đó có việc phát triển các mối quan hệ quốc phòng-an ninh chặt chẽ vốn có giữa Anh và các đồng minh châu Âu nhằm “thúc đẩy hợp tác mạnh mẽ hơn trên tất cả các lĩnh vực”. Hai nhà lãnh đạo nhất trí cho rằng, Hội nghị thượng đỉnh Anh-EU vào cuối năm nay sẽ là cơ hội tốt để tiếp tục nỗ lực trên.
|
Thủ tướng Anh Andy Burnham (bên trái) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. Ảnh: The Telegraph |
Chính phủ Anh chủ trương xích lại gần EU hơn trong bối cảnh quan điểm của dư luận nước này đã thay đổi đáng kể hơn 10 năm sau cuộc trưng cầu dân ý đưa xứ sở sương mù rời EU (Brexit). Nhiều cuộc khảo sát cho thấy, đa số người dân Anh ủng hộ tăng cường quan hệ với EU. Một số cuộc thăm dò chỉ ra rằng, nếu tiến hành trưng cầu dân ý về Brexit ở thời điểm hiện tại, tỷ lệ ủng hộ tái gia nhập EU có thể lên tới 62%. Thậm chí đã có những cuộc tuần hành diễn ra tại Anh kêu gọi London quay trở lại EU.
Trên thực tế, sau vụ “ly hôn” thế kỷ hồi năm 2016, nước Anh vẫn chưa có được “kỷ nguyên thịnh vượng mới” như những người vận động Brexit từng hứa hẹn khi xưa. Nước Anh được cho là đã đánh giá quá cao khả năng hoạt động độc lập của mình sau khi rời EU. Theo hãng tư vấn Capital Economics, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Anh chỉ tăng trung bình khoảng 1%/năm kể từ năm 2016. Quan trọng hơn, GDP bình quân đầu người - thước đo phản ánh sát hơn mức sống của người dân - cũng chỉ cải thiện rất ít trong cùng giai đoạn. Người dân Anh đang phải đối mặt với lạm phát kéo dài, giá năng lượng cao, áp lực nhập cư ngày càng lớn. Một số nhà quan sát nhận định, Brexit đã vô tình đẩy nhanh những xu hướng vốn âm ỉ từ trước, đó là nền kinh tế phụ thuộc quá mức vào tài chính và bất động sản, năng suất trì trệ, bất bình đẳng gia tăng và hệ thống chính trị ngày càng phân mảnh. Khi còn trong EU, những vấn đề này phần nào được che phủ bởi dòng vốn đầu tư, lao động tự do và thị trường chung. Sau Brexit, các điểm yếu cấu trúc ấy bộc lộ rõ ràng hơn bao giờ hết.
Cần lưu ý rằng trong hơn một thập niên qua, nhiệm kỳ trung bình của các Thủ tướng Anh chỉ khoảng 14 tháng. Thủ tướng Andy Burnham là người thứ 7 đảm nhiệm “ghế nóng” trong vòng 10 năm qua. Tốc độ thay đổi lãnh đạo chóng mặt như vậy là hiếm thấy đối với một quốc gia vốn từng được xem là biểu tượng của ổn định chính trị như Anh khi chỉ có 13 Thủ tướng trong cả giai đoạn 1945-2016. Mặc dù nguyên nhân trực tiếp có thể không giống nhau, song theo giới phân tích, những người tiền nhiệm của Thủ tướng Andy Burnham trong 10 năm qua đều có điểm chung là không thể thuyết phục cử tri rằng cuộc sống của người dân Anh đang thực sự tốt lên.
Phải khẳng định rằng, bối cảnh quốc tế hiện đã thay đổi đáng kể so với một thập niên trước. Châu Âu khi đó vẫn hòa bình, với một liên minh xuyên Đại Tây Dương vững chắc cùng tiến trình toàn cầu hóa mạnh mẽ. Tình hình hiện đã khác khi châu Âu đang phải đối mặt với xung đột, rạn nứt trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và thương mại toàn cầu tăng trưởng chậm lại.
Nước Anh chắc chắn không dễ dàng “tái hôn” dẫu cho EU hiện đang thúc đẩy đợt mở rộng lớn nhất trong nhiều thập niên. Lý do là bởi quá trình tái gia nhập khối sẽ rất phức tạp về mặt chính trị và pháp lý, đòi hỏi sự chấp thuận của tất cả các quốc gia thành viên EU. Lịch sử EU cũng đã cho thấy, kết nạp thành viên là một hành trình phức tạp, khó khăn, tốn kém, kéo dài nhiều năm.
Vụ "ly hôn" thế kỷ không phải cuộc đoạn tuyệt. Hơn 10 năm sau Brexit, nước Anh và EU vẫn không thể chia tay nhau hoàn toàn.
