Reuters cho hay, ngày 20-7, lực lượng Houthi tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia, mở ra một mặt trận mới tiềm tàng chống lại Mỹ trong cuộc chiến với Iran và làm gia tăng mối đe dọa đối với nguồn cung năng lượng và thương mại toàn cầu. Tuyên bố của Houthi nêu rõ quyết định phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia dựa trên nguyên tắc “một đền một” và “có hiệu lực ngay lập tức", nhằm đáp trả "cuộc bao vây bất công và áp bức" do Saudi Arabia áp đặt lên Yemen.
Ngay lập tức, Bộ Ngoại giao Saudi Arabia lên án cáo buộc của Houthi và cho biết Riyadh "sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ tàu thuyền của mình theo luật pháp quốc tế". Theo AP, Biển Đỏ đã trở nên vô cùng quan trọng đối với việc vận chuyển dầu từ Saudi Arabia trong suốt cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran, dẫn đến việc eo biển Hormuz gần như bị tê liệt.
|
Lực lượng Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia. Ảnh minh họa: EPA |
Đây là diễn biến tiếp nối đợt leo thang căng thẳng mới nhất giữa lực lượng Houthi và Saudi Arabia hồi tuần trước, khi Houthi phóng tên lửa vào sân bay Abha ở Tây Nam Saudi Arabia để đáp trả các cuộc không kích vào sân bay Sanaa (Yemen) mà lực lượng này cáo buộc do Riyadh gây ra. BBC cho hay, Chính phủ Yemen được Saudi Arabia hậu thuẫn đã nhận trách nhiệm thực hiện các cuộc tấn công này nhằm mục đích “ngăn chặn một máy bay Iran hạ cánh trái phép xuống thủ đô”.
Việc đóng cửa hoàn toàn eo biển Bab al-Mandeb sẽ làm giảm nguồn cung dầu toàn cầu 7% vì phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Saudi Arabia-một trong những quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới-sẽ không thể rời khỏi khu vực. Sự gián đoạn này sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trên toàn cầu do cuộc chiến ở Iran.
Theo Reuters, kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran bùng phát hồi cuối tháng 2, để đối phó với tình trạng eo biển Hormuz bị tê liệt, Saudi Arabia đã chuyển hướng hơn 70% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này đến cảng Yanbu trên Biển Đỏ. Ước tính mỗi ngày có khoảng 4 triệu thùng dầu được vận chuyển từ cảng Yanbu, so với khoảng 973.000 thùng vào cùng kỳ năm ngoái, theo dữ liệu từ Kpler và Signal Ocean. Riêng trong tháng 6, tổng lượng dầu mỏ vận chuyển qua eo biển Bab al-Mandeb đã tăng lên 7,4 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 7% sản lượng toàn cầu.
Từ cảng Yanbu, các tàu chở dầu tới châu Âu sẽ di chuyển về phía Bắc và đi qua kênh đào Suez (Ai Cập) để vào Địa Trung Hải, trong khi các tàu chở dầu tới châu Á di chuyển về phía Nam qua eo biển Bab el-Mandeb (nằm giữa Yemen và Djibouti) để vào vịnh Aden và tiến ra Ấn Độ Dương.
Khi cuộc chiến Gaza bắt đầu vào tháng 10-2023, Houthi đã tấn công các tàu thương mại trên Biển Đỏ và vịnh Aden như một động thái thể hiện “sự sát cánh với người dân Palestine”. 4 tàu bị đánh chìm, 9 thủy thủ thiệt mạng, lưu lượng giao thông qua eo biển Bab al-Mandeb đã giảm xuống mức thấp kỷ lục khi các hãng vận tải biển chuyển hướng đi vòng qua khu vực Nam Phi. Dù các cuộc tấn công đã tạm ngừng theo thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza hồi tháng 10 năm ngoái, đến nay, lượng tàu thuyền qua eo biển Bab al-Mandeb vẫn chưa trở lại mức trước đây.
Với việc Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải Saudi Arabia, nguồn cung năng lượng toàn cầu một lần nữa lại đứng trước nguy cơ bị đứt gãy, trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn trong tâm điểm chiến sự đang diễn biến khốc liệt giữa Mỹ và Iran. Al Jazeera cho hay, ngày 21-7, Iran tiếp tục các cuộc tấn công trả đũa trên khắp vùng Vịnh, khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố nhắm mục tiêu vào các cơ sở quân sự của Mỹ ở Bahrain và Kuwait, tấn công hai tàu chở dầu ở eo biển Hormuz. IRGC cũng xác nhận đã phá hủy cơ sở hạ tầng dữ liệu trung tâm của Amazon tại Bahrain bằng tên lửa hành trình. Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran sẽ phải trả giá "gấp nhiều lần" cho cái chết của các binh sĩ Mỹ do các cuộc tấn công của Tehran.
