​Thanh Hóa: Sức bật từ 'chợ số' và bài toán phát triển nông sản

Sức bật từ các phiên “chợ số”

Chuyển đổi số trong nông nghiệp và thương mại nông thôn không còn là khái niệm xa vời tại tỉnh Thanh Hóa. Từ các xã miền biển, cho đến những huyện miền núi cao, phong trào đưa nông sản, sản phẩm OCOP lên sóng trực tiếp (livestream) đang trở thành hướng đi chiến lược. Hoạt động này không chỉ giúp mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn tạo ra cầu nối trực tiếp giữa người sản xuất và người tiêu dùng, thổi một luồng sinh khí mới vào kinh tế khu vực.

​Tại xã miền biển Hoằng Tiến, tiềm năng phát triển các sản phẩm đặc trưng gắn với du lịch rất lớn. Phiên livestream giới thiệu hai sản phẩm tiêu biểu gồm Đông trùng hạ thảo Minh Trường (sản phẩm OCOP 3 sao) và Nem chua Hiếu Đạt tại thôn Văn Phong đã thu hút sự quan tâm đặc biệt. Chương trình có sự tham gia giao lưu trực tiếp của đại diện lãnh đạo xã Hoằng Tiến cùng các chủ thể OCOP. Chỉ sau 30 phút lên sóng, phiên livestream đã thu hút hàng trăm lượt xem, tương tác, chia sẻ và đặt hàng. Người xem không chỉ được giới thiệu về sản phẩm mà còn trực tiếp tương tác với đại diện cơ sở để tìm hiểu chất lượng, giá bán và đặt mua.

​Phó Chủ tịch UBND xã Hoằng Tiến, ông Lê Sỹ Thắng khẳng định: “Việc đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu sản phẩm OCOP trên nền tảng số không chỉ mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn lan tỏa giá trị văn hóa địa phương, thúc đẩy du lịch phát triển. Chính quyền địa phương cam kết đồng hành, hỗ trợ các cơ sở sản xuất hoàn thiện chất lượng, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc, đồng thời khuyến khích đổi mới sáng tạo, mở rộng kênh xúc tiến thương mại số”.

​Ở khu vực phường trung tâm tỉnh, UBND phường Đông Quang phối hợp với Cơ sở sản xuất nem chua Phương Chi Lê tổ chức chương trình livestream “Kết nối sản phẩm, lan tỏa thương hiệu”. Phiên live đã thu hút chục nghìn lượt xem. Đại diện cơ sở nem chua, bà Lê Chi Phương chia sẻ, sự đồng hành của chính quyền trong phiên livestream là nguồn lực hỗ trợ kịp thời, giúp thương hiệu tiếp cận đông đảo khách hàng và ghi nhận lượng đơn hàng tăng rõ rệt sau buổi phát sóng. Trong thời gian tới, cơ sở dự định mở rộng quy mô sản xuất, đưa nem chua Thanh Hóa vươn xa đến các tỉnh, thành phố trên cả nước.

​Tại vùng cao Thạch Lập, phiên livestream giới thiệu các sản phẩm OCOP và nông sản tiềm năng năm 2026 cũng diễn ra thành công rực rỡ. Phát sóng trực tiếp trên trang Facebook của xã trong thời lượng 60 phút, chương trình quảng bá 7 sản phẩm đặc trưng gồm nếp hạt cau (OCOP 3 sao), mật ong hoa rừng, quả dứa gai, chanh tứ quý Hóa Ngân, khoai mán vàng, tinh bột sắn dây Yến Long và các mặt hàng dệt thổ cẩm. Chương trình ghi nhận 52.362 lượt xem trực tiếp và 53.576 lượt xem lại, cùng lượng đơn hàng ấn tượng.

Để nông sản tìm được đầu ra thực chất và bền vững

​Dù mang lại những tín hiệu tích cực, hành trình đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội vẫn đối mặt với không ít rào cản. Đặc biệt tại các xã miền núi, việc đưa nông sản lên nền tảng số càng mang ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh có nhiều hộ sản xuất còn nhỏ lẻ và thị trường tiêu thụ hẹp.

​Tuy nhiên, chia sẻ về những khó khăn trong quá trình tổ chức, chị Trịnh Thùy Trâm, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng xã Thạch Lập cho biết, trở ngại lớn nhất hiện nay là việc thiếu trang thiết bị chuyên dụng và nhân sự chuyên nghiệp. "Thiết bị live chuyên dụng chúng tôi phải đi thuê ở xã Yên Định, MC dẫn cũng đi thuê và tận dụng những nhân sự “vườn nhà", chị Trâm tâm sự.

​Bên cạnh đó, đặc thù của nông sản là tính mùa vụ, không dồi dào quanh năm như các mặt hàng công nghiệp. Đơn cử như sản phẩm nếp hạt cau chỉ đang trong giai đoạn thu hoạch theo mùa, hay bột sắn dây thường chỉ tập trung sản xuất vào dịp cuối năm. Do đó, nguồn hàng dự trữ để duy trì livestream thường xuyên gặp nhiều hạn chế. Áp lực về nhân lực cũng là bài toán nan giải khi đội ngũ cán bộ vừa phải đảm bảo công việc chuyên môn tại cơ quan, vừa phải bố trí thời gian xây dựng kịch bản, học hỏi công nghệ và vận hành phiên phát sóng. Thời gian tới, địa phương định hướng tiếp tục đồng hành, tạo động lực để các hộ kinh doanh chủ động triển khai, từng bước lan tỏa kỹ năng số trong cộng đồng.

​Ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Kỳ chia sẻ rằng: Phiên livestream bán hàng của xã đã mang lại không khí vui vẻ, giúp bà con tiêu thụ được 1,5 tạ hạt mắc ca. Tuy nhiên, mặt hàng tiêu biểu của địa phương không nhiều, để chọn được sản phẩm đảm bảo chất lượng không phải là điều dễ dàng và nguồn cung cũng chỉ mang tính mùa vụ. Để duy trì hoạt động này bền vững, nguồn hàng cần được đảm bảo cung ứng đầy đủ. Trong thời gian tới, địa phương định hướng tiếp tục kết nối với các tổ hợp tác, mở rộng nguồn hàng từ các khu vực lân cận để đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp”.

​Thực tế cho thấy, số lượng lượt xem hay tương tác cao chưa thể hiện đầy đủ hiệu quả kinh doanh thực tế. Điều cốt lõi là sau chương trình có phát sinh đơn hàng hay không, khách hàng có tiếp tục mua lại hay không và cơ sở sản xuất có đủ năng lực đáp ứng nhu cầu thị trường hay không. Để duy trì hiệu quả lâu dài, các xã cần lựa chọn sản phẩm có nguồn cung tương đối ổn định, thông tin rõ ràng về giá bán, quy cách đóng gói và thời gian giao hàng cụ thể.

​Bên cạnh đó, người dân cần được trang bị các kỹ năng cơ bản như giới thiệu sản phẩm trước ống kính, trả lời câu hỏi trực tuyến, tiếp nhận đơn hàng, đóng gói chuyên nghiệp và xử lý phản hồi của khách hàng. Nếu chỉ tổ chức livestream theo phong trào mà thiếu vắng lực lượng theo dõi đơn hàng, hỗ trợ vận chuyển và chăm sóc khách hàng sau bán, hiệu quả sẽ rất khó duy trì bền vững.

​Đối với các xã miền núi và vùng sâu, việc triển khai chuyển đổi số cần gắn chặt chẽ với điều kiện sản xuất thực tế của từng địa phương. Chính quyền đóng vai trò là bệ phóng hỗ trợ lựa chọn mặt hàng, kết nối chủ thể OCOP, hướng dẫn kỹ năng bán hàng và tìm kiếm đơn vị vận chuyển uy tín.

Về phía các hộ sản xuất, sự chủ động nâng cao chất lượng sản phẩm, duy trì nguồn cung ổn định, hoàn thiện bao bì mẫu mã và minh bạch thông tin là chìa khóa quyết định. Livestream chỉ thực sự phát huy giá trị khi hàng hóa được tiêu thụ thông suốt, người nông dân có thêm thu nhập ổn định, qua đó từng bước khẳng định uy tín và đưa nông sản xứ Thanh vươn xa trên thị trường số.

Thanh Hóa đang tạo “sức bật” mạnh mẽ trong nông nghiệp nhờ các phiên chợ số và livestream nông sản. Tuy nhiên, hành trình này vẫn đối mặt với rào cản về hạ tầng thiết bị, nhân sự chuyên nghiệp và tính mùa vụ của nông sản. Để phát triển bền vững, chính quyền địa phương cần tiếp tục đóng vai trò bệ phóng, hỗ trợ người dân chuẩn hóa nguồn cung và nâng cao kỹ năng số.